Bocuk Belgeseli Çekimleri Tamamlandı! Yönetmen ile Röportaj

Kültürel mirası sinema diliyle aktarmayı amaçlayan yönetmen ve yapımcı Buğra Mert Alkayalar, yeni kısa belgeseli Bocuk ile izleyiciyi Balkan Türkleri’nin mistik ve ürkütücü geleneklerinden biriyle buluşturuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın film yapım desteğini kazanan ikinci projesi olan Bocuk, geleneksel anlatıyı docudrama formatında yenilikçi bir bakış açısıyla ele alıyor.

Bocuk: Kökleri Balkanlar’a Uzanan Kadim Bir Gelenek

Balkan Türkleri’nden miras kalan ve senelerdir Keşan’ın Çamlıca Köyünde kutlanan bir gelenek olan Bocuk Gecesi, soğuk kış gecelerinde doğaüstü varlıkların yeryüzüne indiğine dair inanıştan doğuyor. Korku unsurlarıyla iç içe geçen bu gelenekte halk, beyazlar giyerek kötü ruhları uzaklaştırmaya çalışıyor ve kabak tatlısı pişirmek gibi özel ritüeller düzenliyor. Bocuk belgeseli, bu gelenek etrafında şekillenen anlatıları, görsel ve işitsel öğelerle güçlü bir sinema dili kurarak izleyiciye sunuyor.

Sinematografik ve Anlatısal Açıdan Özgün Bir Yaklaşım

Geleneksel belgesel anlatımının ötesine geçen film, röportajlar yerine dış ses anlatımı ve etkileyici müziklerle zenginleştirilmiş, birden fazla farklı kamera çekiminin yer aldığı bir kurgu sunuyor. Görüntü yönetmenliğini Emre Arslan’ın üstlendiği yapımda, yardımcı yönetmen Hakan Karan ve 1. kamera asistanı Kutay Kümbetli görev aldı.

Post-prodüksiyon aşamasında olan belgesel, uluslararası film festivallerinde prömiyer yapmaya hazırlanıyor.

Bocuk, geleneksel bir korku anlatısını modern sinema diliyle buluşturan, türler arası sınırları aşan bir deneyim sunmaya hazırlanıyor. Bocuk Belgeseli Çekimleri Tamamlandı Buğra Mert Alkayalar

Buğra Mert Alkayalar ile Bocuk Belgeseli Hakkında Röportaj

Bocuk Gecesi, korku ve mistisizmle iç içe bir gelenek. Sizce modern izleyiciyi en çok hangi yönüyle etkileyebilir?

Bocuk, ülkemizde büyük bir çoğunluk tarafından bilinmeyen kadim bir gelenek. Her ne kadar küçüklükten korku anlatılarına alışkın olsak da bizim bilinen bayramlarımız ve kutlamalarımız korkuyla ilişkilendirilmemektedir. İzleyicilerin direkt olarak Bocuk’un korku üzerine kurulu olmasından etkileneceğini düşünüyoruz. Özellikle böyle bir geleneğin yediden yetmişe her kesimden insanlar tarafından kostümler ve yüz boyaları eşliğinde keyifle kutlanıyor olması fazlasıyla sıra dışı, en azından ülkemiz için.

Belgeselde Bocuk’un farklı kültürlerdeki benzer inanışlarla ilişkisini de ele aldınız mı?

Tabii ki, özellikle akıllara ilk olarak Cadılar Bayramı’nın (Halloween) geliyor oluşu ve hatta Bocuk’un direkt olarak Cadılar Bayramı ile özdeşleştiriliyor olması en büyük problemlerden birisi. Bunu kutlamalardaki yanlış kostüm ve makyaj tercihleriyle de gördük. Bocuk’un Cadılar Bayramı’ndan tamamen farklı bir kökeni olduğu ve daha eskiye uzandığı söyleniyor. Belgeselde de bunlara yer veriyoruz.

Çekim sürecinde yerel halkın tepkileri ve katkıları nasıl oldu? Onların gelenekle kurduğu bağ hakkında neler gözlemlediniz?

Çamlıca Köy halkı misafirleri seven ve ilgiyle karşılayan bir topluluk. Köye gittiğimiz andan itibaren herkesle selamlaştık, evlerinde ağırladılar, çekim sürecini merakla takip edip yardımcı oldular. Bocuk’un köyde büyük bir şekilde kutlanması son 10-15 seneye dayanıyor ancak köyün yaşlıları Bocuk geleneğini kendi içlerinde nesillerdir sürdürdüklerini, dedelerinden ninelerinden duydukları hikayelerle büyüdüklerini anlattılar. Köyün geneli, yaşlısı genci fark etmeksizin severek kutlamalara katılıyor. Bocuk Belgesi Çekimleri Tamamlandı Buğra Mert Alkayalar Alper Kaya

Görüntü yönetmeni ve diğer ekip arkadaşlarınızla nasıl bir yaratıcı süreç geliştirdiniz?

Bocuk belgeselimizin sıradan bir röportaj-görüntü belgeseli olmasını istemiyorduk. Bu nedenle birçok farklı kamera ile (Kamera, Drone, Aksiyon kamerası) çekim yaparak melez bir görüntü dili meydana getirmek için uğraştık. Gerçek anları yakalamamızın yanı sıra kendi kurmaca sahnelerimizi düzenleyerek canlandırma çekimler gerçekleştirdik. Olabildiğince dinamik ve gerçeklik ile kurmacanın iç içe geçtiği bir dil oluşturmaya çalıştık.

Belgeselin anlatım dili olarak docudrama formatını seçmenizin nedeni neydi? Klasik belgesel anlayışından farklı olarak bu formatın sunduğu avantajlar nelerdi?

Bocuk, konusu gereği gerçeklikten uzak bir belgesel olmalı diye düşündüm. Kendim de korku gerilim ve gizem türlerinde hem sanatsal hem de akademik eserler veren birisi olarak bu belgeselin klasik bir biçimde anlatılmaması gerektiğinde karar kıldım. Böylece DocuDrama türü belgesel için en uygun anlatım dilini oluşturdu. Bocuk anlatılarının ses ile sınırlı kalmaması için rivayet edilen mekanların haricinde kurmaca sahneler yarattık ve çektik. Böylece gerçeklik ile kurmacanın bir araya geldiği, röportaj yerine dış ses anlatımın kullanıldığı bir belgesel yaratmayı amaçladık. Bunun izleyici için de daha ilgi çekici ve seyir keyfi yüksek olacağını düşünüyorum.

Belgeseli çekerken en zorlayıcı sahne hangisiydi? Çekimler sırasında beklenmedik ilginç olaylar yaşandı mı?

Projenin doğuşundan bu yana en büyük risk ve zorluk Bocuk kutlamalarıydı. İki senedir kutlanamamış olan kutlamaların netleşmesini endişeyle bekliyorduk. Tarihler netleştiğinde bütün hazırlıkları yapıp köye gittik ancak çekimler esnasında asıl büyük kutlamaların ülkemizdeki trajik Bolu yangını nedeniyle iptal edilip ertelendiği haberini aldık. Hem moralimiz olumsuz etkilendi hem de ne yapacağımızı düşünürken o gün alabileceğimiz çekimleri gerçekleştirmeye devam ettik. Normalde o gün yalnızca çocuklara özel bir Bocuk kutlaması olacakken ertesi gün büyük kutlamanın iptal haberini duyan birçok kişinin akşam köye akın etmesiyle gerçek bir Bocuk kutlaması ortaya çıktı. Yaklaşık 3000’e yakın kişinin köyü ziyaret ettiği söyleniyor. Haliyle biz de istediğimiz bütün çekimleri bu dönüşüm ve kalabalık sayesinde gerçekleştirebildik. Bocuk Belgeseli Çekimleri Tamamlandı Buğra Mert Alkayalar

Buğra Mert Alkayalar Hakkında

Buğra Mert Alkayalar, 2020 senesinde Anadolu Üniversitesi‘nde Sinema ve Televizyon lisansını, 2024 senesinde Sinema ve Televizyon yüksek lisansını tamamladı. Şu anda Marmara Üniversitesi’nde Sinema doktorası yapmaktadır. Altın Koza Film Festivali, Fabisad GIO Ödülleri, H.P. Lovecraft Film Festivali ve Morbido Fest gibi ulusal ve uluslararası festivallerde yer almıştır. İstanbul Kültür Üniversitesi‘nde Araştırma Görevlisi olarak çalışmakta ve sinema çalışmalarına devam etmektedir.