Yazar 
Künye- Yönetmen
- Ti West
- Senaryo
- Nathaniel Halpern, Charles Dickens
- Oyuncular
- Johnny Depp, Rupert Grint, Ian McKellen, Andrea Riseborough
- Süre
- 116 dk.
Charles Dickens’ın kaleme aldığı 1843 tarihli A Christmas Carol (Bir Noel Şarkısı), daha önce farklı uyarlamalarını izlediğimiz bir eser. Bugüne dek; on yedisi animasyon, toplam kırk yedi sinema filmi ve bir mini dizisi yayınlandı. Genelde Scrooge ya da orijinal ismi; A Christmas Carol olarak karşımıza çıktı. Ebenezer: A Christmas Carol, bu klasikleşmiş öykünün en güncel uyarlaması.
Künye- Yönetmen
- Ti West
- Senaryo
- Nathaniel Halpern, Charles Dickens
- Oyuncular
- Johnny Depp, Rupert Grint, Ian McKellen, Andrea Riseborough
- Süre
- 116 dk.
Filmin kadrosu; Johnny Depp, Rupert Grint, Ian McKellen, Daisy Ridley gibi sevilen isimlerden oluşuyor. Özellikle Ebenezer Scrooge karakterine hayat veren Depp’in varlığı, filme olan ilgiye doğrudan etki etti. Ebenezer: A Christmas Carol, 2018’den bu yana Hollywood filmlerinde izlemediğimiz Depp’in hayranlarıyla yeniden buluştuğu film oldu. Yönetmen koltuğunda ise X (2022), Pearl (2022) ve MaXXXine (2024) filmleriyle tanınan Ti West oturuyor. Yönetmen seçimi de hâliyle filme olan beklentileri yükseltti.
Kapitalist Grinch
Ebenezer: A Christmas Carol filminin öyküsünü tek bir cümleyle yerelleştirmek mümkün. Orhan Veli‘den “Mal da yalan, mülk de yalan, var biraz da sen oyalan.” dizelerinden faydalanabiliriz. Dickens; paranın değil, sevginin mutluluk kaynağı olduğunu anlatıyor. Kazanç odaklı bir ömrün sonunda yanınızda yalnızca pişmanlık kalır, A Christmas Carol hikâyesinin özeti bu. Bu anlatıda kullanılan enstrümanlar ise aile ve tanrı. 19. yüzyılda yazılan eser, sosyal adaletsizlik ve ortakçılık kavramlarına daha manevi yönden yaklaşıyor. Tolstoy‘un İnsan Ne ile Yaşar (1885) kitabı ile benzer seviyede bir duygusallıkla, öğüt verici bir anlatıya sahip.
Ebenezer Scrooge; hırslı, çalışkan, materyalist ve inatçı bir iş insanı. Mesleğinde yükselmek için hayatını heba eden, yalnızlaştıkça huysuzlaşan bir adam. Babası tarafından şiddet görmüş, kız kardeşini genç yaşta kaybetmiş. Hayatının aşkı ile kariyeri arasında kalmış ve kariyerini tercih etmiş. Hayattaki tek akrabası, yeğeni Fred (Sam Claflin). Dayısı ile ne zaman bağ kurmaya çalışsa başarısız oluyor. Tek dostu ve iş ortağı Jacob (Ian McKellen), en az Ebenezer kadar kötü biri ve henüz hikâyenin başında hayatını kaybediyor. Yanında Bob Cratchit (Rupert Grint) isimli bir katip çalıştırıyor fakat aralarında herhangi bir arkadaşlık ilişkisi yok. Yalnızlıkla son derece barışık olan Ebenezer, kalabalık ve sıcak etkinliklerden nefret ediyor. Dolayısıyla Noel kutlamak, onun için bir eziyet.
Noel’den önceki gece – sebebi bilinmese de – üç ruh tarafından ziyaret ediliyor ve ruhu bu karanlıktan kurtarılıyor. Ruhlar; sırasıyla geçmişi, bugünü ve geleceği gösteriyorlar. Ebenezer; geçmişte verdiği kararların bedelini, bugünkü yalnızlığını ve gelecekteki acı sonuçları gözlemliyor. Yani hayatını baştan sona izliyor diyebiliriz. Böylece erdemli bir insan olarak ışık dolu bir yolu seçiyor ve iyi bir insan oluyor. Bu, baktığınızda dünyanın en sıkıcı hikâyesi olmaya aday. Peki bu anlatıyı nasıl eğlenceli hâle getiririz? Diyaloglar, bu diyalogları canlandıracak iyi bir kadro ve izlemesi keyifli bir 19. yüzyıl İngilteresi tasarımı ile. Ebenezer: A Christmas Carol bunların herhangi birinde başarılı mıydı derseniz, cevabım hayır olacak.
Ciddiye Alırsanız Beğenmezsiniz
Hikâyenin bilinirliği, kadroya olan ilgi ve Ti West‘in yarattığı beklenti perdede karşılık bulacak mı emin değilim. Oyuncu kadrosu için oldukça risksiz bir iş olduğunu da söylemek mümkün. Sanki emekli devlet tiyatrocuları toplanıp gelirin yardım kurumuna bağışlanacağı bir oyun düzenlemişler gibi. İsimler iddialı fakat size bir ziyafet sunmuyorlar. İzlerken hiçbir oyuncuda yönetmenden dokunuş sezmiyorsunuz. Yine de, Rupert Grint‘in bu filmi önemsediği ve canhıraş aktörlük yaptığı belli. Tremell Tillman‘ın da bu filmi inanılmaz önemsediğini düşünüyorum. Ama – üzülerek söylüyorum ki Johnny Depp de dahil olmak üzere – kadronun geri kalanı, sanki yönetmensiz bir sette elden geldiği kadar rol yapmışlar gibi gözüküyordu.
Ti West‘in diğer filmlerinden alışkın olduğumuz sanat kaygısı, bu filmde yer edinmiyor. Ebenezer: A Christmas Carol‘ı yönetmenin önceki filmleri ile kıyasladığınızda, sanki iki farklı kişi yönetmenli yapmış gibi duruyor. Muhtemelen bu durum, önceki filmlerinde görüntü yönetmeni olarak Eliot Rockett, burada ise Checco Varese ile çalışmasından kaynaklanıyor. Nitekim Rockett, daha çok televizyon filmi kültüründen beslenen bir görüntü yönetmeni. 90’lı yılların klasik kocaman timsahlı ya da yılanlı korku filmlerinde çalışmış, milenyuma geçerken ise 80’lerin estetiğini yanında getirmiş bir sanatçı. Checco Varese ise It: Chapter Two (2019) ile adını duyurmuş çok daha yenilikçi bir isim.
Nereden Tutsan Elinde Kalıyor
Öte yandan, filmin izleyiciye hissettirdiği çok daha acıklı bir şey var. Ti West bu filmi kafasında çizerken, kendi yolundan sapmış ve eseri herhangi bir Tim Burton filmine dönüştürmüş. Set tasarımı, renkler, müzikler, sahne geçişleri gibi birçok konuda bu hissediliyor. En nihayetinde bunun için çabaladıysa, vasat bir Tim Burton filmi kalitesine erişmesi için kırk fırın ekmek yemesi gerekir. Komedi unsurlarını Tim Burton hayranlığından, korku unsurlarını da Checco Varese‘den alan filmde, yönetmen Ti West‘in dokunuşunu görmek bir hayli zor.
Bana kalırsa korku unsurlarının gerekliliği de tartışılmalı. Evet, bu film ölüm ve pişmanlık teması üzerine kurulu bir hikâyeye dayanıyor. Fakat yazımı, eserin orijinal versiyonundan bahsediyorum, öğüt verici bir dille kaleme alınmış. Bugüne dek aile hikâyesi tadında işlenmiş ve masalsı bir anlatıya sahip. Bu öyküyü kendi kalıbından çıkarıp bir korku filmine dönüştürmek bir tercih, hatta potansiyeli yüksek bir seçenek. Fakat hem aile temasını bozmayıp hem çocuksu duygusallıklardan beslenip hem de araya korku hissi sıkıştırmak son derece tuhaf. Bu durum, filmin içerisinde lüzumsuz bir duygu kalabalığı yaratıyor. “Kâh güldük, kâh ağladık.” durumuna alışkınız ama “Kâh güldük, kâh korktuk.” formülü ne yazık ki çalışmıyor. Bu iki duygu arasında bağ kurabildikleri tek sahne, Ebenezer’ın ruhlar ile olan yıpratıcı yolculuğunu tamamlayıp Noel sabahı uyanmasıydı. Bunun dışında filmin hiçbir noktasında çalışmadı ne yazık ki.
Sonuç Olarak
Filmin çıkış tarihinin çok stratejik bir şekilde belirlendiğini düşünüyorum. Bu bir Noel filmi ve Noel arefesinden yaklaşık bir buçuk ay önce sinemalarda gösterime girdi. Bu durumun filmin gişedeki başarısızlığına bahane olacağı kanaatindeyim. Ayrıca 2026 senesinin Kasım ve Aralık takvimini düşündüğümüzde, Ebenezer: A Christmas Carol‘ın gölgede kaldığını da gerekçe olarak sunacaklardır.
İşin aslı şu: West belli ki bir görsel dili, sanat endişesi olan bir yönetmen değil. Yanındaki insanların veya rol model gördüğü yönetmenlerin sanatıyla iş çıkarıyor. Johnny Depp, Hollywood’a bu filmle döndü çünkü çok risksiz bir yapım. Eleştirilecek kadar ciddiye alınan bir film değil çünkü aynı hikâyenin kırk yedinci uyarlaması. Eleştirilse de çok acımasızca değerlendirilecek bir film değil. Çünkü muhafazakar ailelerin hassas noktalarına değinerek insanlık dersi veriyor.
Ebenezer: A Christmas Carol, şahsen sinemada izlenmeye değmeyeceğini düşündüğüm bir film. 2026 yılının en çok beklenen haftalarına yaklaşmışken, pek ciddiye alınacak bir iş değil. Çocuklarınıza iyi insan olmakla alakalı film izletmek isteseniz, bunu izletemezsiniz. Çünkü lüzumsuz korku ögeleri var. Yetişkin birinin ders çıkarması için de fazla çocuksu. Kime hitap ettiği anlaşılmayan bir yapım. Johnny Depp‘i çok özlediyseniz, belki bu hisse tutunup filmin başına oturabilirsiniz. Filmin seyirci için tek albenisi bu olabilir.
Mehmet Tezcan’ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.
Daha fazlası için bizi YouTube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.
Yorumlar