35
YAZARIN PUANI
Künye
Yönetmen
Padraic McKinley
Senaryo
Shelby Gaines, Matthew Booi
Oyuncular
Ethan Hawke, Russell Crowe, Julia Jones
Süre
112 dk.

Daha önce Kingdom, The Good Lord Bird, The Loudest Voice gibi dizilerin kurgusunu üstlenen Padraic McKinley, yönetmenlik koltuğuna oturduğu ilk uzun metrajı The Weight ile karşımıza çıkıyor. Büyük Buhran’la çalkalanan Amerika’da tutsakların yer aldığı bir çalışma kampında geçen bu hikâyede Samuel Murphy tehlikeli bir maceraya atılıyor. Dünya prömiyerini Sundance’te gerçekleştiren yapımın oyuncu kadrosunda Ethan Hawke, Russell Crowe, Julia Jones, Austin Amelio, Avi Nash gibi isimler yer alıyor.

35
YAZARIN PUANI
Künye
Yönetmen
Padraic McKinley
Senaryo
Shelby Gaines, Matthew Booi
Oyuncular
Ethan Hawke, Russell Crowe, Julia Jones
Süre
112 dk.

Hikâye şöyle başlar; talihsiz bir şekilde tutsak edilen Murphy, bir yıllığına çalışma kampında kendisine verilen çeşitli işlerle uğraşır. Zekâsı ve iş bitiriciliğiyle diğer tutsaklardan ayrılır. Kampın yöneticisi Clancy kendisinden etkilenir ve ona bir görev verir. Altın külçelerini ormanın derinliklerinden geçirip teslimat noktasına götürmesini ister. Karşılığında kazanacağı şey ise özgürlüğüdür. Korkusuz Murphy, yolculuk için seçtiği diğer tutsak arkadaşlarıyla ölümcül bir maceraya atılır.

The Weight, sinema külliyatında başta animasyonlar olmak üzere defalarca konu edilmiş bir hikâyenin yenisi. Film, klasik Hollywood sinemasının bir grup insanı bir görevin altında buluşturan klasik anlatısından esinleniyor. Bu tür anlatılarda belirli bir hedefe doğru yola çıkan kahramanın önünde hem içsel hem de dışsal tuzaklar vardır. Üstelik karakter, bu maceraya kendi isteğiyle de atılmaz. Bir ödül, zorunluluk veyahut şantaj onu bu yola iter. Zamanla yolculuk, görevin varlığının önüne geçerken yolun sonunda yaşanacakları yolun kendisi yaratmış olur.

Padraic McKinley, ilk uzun metrajında tahmin edilebilir bir anlatıdan yola çıkıyor. Hâl böyle olunca, yönetmenin bu esinlenmeye nasıl bir eklemede bulunduğu sorusu kafamızda beliriyor. The Weight, daha çok biçimsel ögeleriyle ses getirmenin peşine düşüyor. McKinley, sert ve keskin kurgusuyla bize yaşanan maceranın çetinliğini, tehlikenin ise sürekliliğini hissettirmeye çalışıyor.

The Weight filminde nehirde ilerleyen iki adam

70’lerden Bugüne Kalanlar

McKinley, savaş gazisi Murphy üzerinden acımasız bir hikâye sunuyor. Büyük Buhran dönemindeki altın biriktirme yasağından yola çıkan film; erkeklik mitlerine bağlı, şiddetin ve dayanıklılığın iç içe geçtiği bir yolculukla karşımıza çıkıyor. Ethan Hawke, filmin taşıyıcılarından biri olurken Murphy karakteri ise altınların taşınmasıyla beraber kızına, yol arkadaşlarına ve kendi hayatına yönelik bir sorumluluk taşıyor. Filmin adından da anlaşıldığı üzere, onunla ekibin yükü süre ilerledikçe giderek artıyor. Karakterlerin ağır yolculukları üzerinden ödedikleri bedel, yolculuğun sonunda farkındalıklarının artmasına ve bir çözüm bulmalarına vesile oluyor.

Yönetmen; görsel anlatım dilini kururken sıklıkla ışık oyunları, yakın çekimler, uzun planlar ve hızlı kurgu manevralarından faydalanıyor. McKinley’in biçimsel ögeleri efektif bir şekilde kullandığını söyleyebiliriz. Kameranın yakınlığı, orman gibi uçsuz bucaksız bir alanda mesafelerin yakınlaşmasına neden oluyor. Ses tasarımı üzerinden tüm sertliğini yüzümüze çarpan yapımın müzikleri de bir o kadar dikkat çekici.

The Weight, birçok açıdan 70’lerin Hollywood sinemasını andırıyor. Ayrıca dönemin sinemasına dair içerisinde birçok filmden iz barındırıyor. Akıntılı bir derede geçen sahneleri ve macera içerisindeki gruplaşma anlatısıyla John Boorman’ın Deliverance’ını (1972), ateş başındaki ritmik sohbetleri ve halüsinatif bir fırtına sekansıyla Dennis Hopper’ın unutulmaz Easy Rider’ını (1969), bir grubunun zaman içerisindeki dağılım aşamasıyla Michael Cimino’nun The Deer Hunter’ını (1978) ve dört kanun kaçağının ormanın içerisindeki ölüm kalım mücadelesi üzerinden William Friedkin’in Sorcerer’ını (1977) anımsatan çeşitli çağrışımlarla karşılaşıyoruz.

Bu filmlerin ortak noktasında yolculuğun yalnızca bir yolculuk olmadığı anlatısı yatarken, McKinley de karakterlerini bu fikrin etrafında genişletmeye çalışıyor. Yönetmenin sinema mirasıyla içten bir şekilde ilgilendiği, 70’ler sinemasına olan yatkınlığı oldukça belli. Ancak bu hayranlığını kendi sinemasına özgü bir derinlikle kurmakta zaman zaman zorluk yaşıyor. Geçmişin izlerine duyulan arzu ile onu kendi biçimsel perspektifiyle yeniden üretme isteği arasındaki ince nokta, The Weight’in hem doğrudan hedefi hem de tartışmalı tarafı.

The Weight filminde ormanda silahlı ve sinsi ilerleyen grup

Biçimsel Tercihlerin Yükü

Samuel Murphy’nin hikâyesi, kızını korumak adına ondan ayrı olmak zorunda kalan bir babanın yolculuğu. Zira McKinley, anlatının henüz başında baba ve kızı ayırıyor. Olay örgüsünün akışını değiştiriyor ve bizi bir görevle baş başa bırakıyor. Metni bir kenara iterek rejisi aracılığıyla aktarabildikleriyle yol almaya çalışan bir film The Weight. McKinley’in böyle bir tercihte bulunması, geçmiş deneyimleriyle birlikte düşünüldüğünde aslında oldukça anlaşılabilir bir durum. Ancak buradaki temel sorun yönetmenin edilgen tutumu.

Maceraya dair çoğu sekans, sinemada birçok kez benzerini gördüğümüz anlarla örülü. Bu yapı, filmin ister istemez türevleriyle birlikte anılmasına neden oluyor. Yaşananlar üzerinden gerilmiyoruz veyahut olanlara şaşırmıyoruz. Zira her sekans, sinemanın külliyatı üzerinden tahmin edilebilir çözümlemelerle dolu. Derede yaşanan bir kaza anını ya da karakterlerin ateş başında oturduğu sekansları izlerken macera sinemasından yıllardır aşina olduğumuz anlatı unsurlarıyla karşılaşıyoruz.

Tehlikenin ardından yaşanan sessizlik, yola devam etme zorunluluğu, yaşanan aksilikler ve grup içi çatışmalar… McKinley, bu tanıdık anları kendince yorumlamaktan ya da bu yolda meta bir anlatı kurmaktan ziyade onların klasikleşmiş karşılıklarına güvenmeyi seçiyor. Üstelik böylesi eril bir dünyanın içerisinde kadın karakterine de bir o kadar dar bir açıdan yaklaşıyor. Anna’nın hikâyeye bir anda dahil olması, karaktere dair bildiğimiz unsurların sınırlılığı göze çarpıyor. Erkeklerin gücü ve dayanıklılığı üzerine çeşitli sahnelerle dolu olan bir filmde, Anna geleneksel şifacı kadın rolüne layık görülüyor. Filmin onu hikâyeye dahil ediş şekli ve üzerinden kurduğu ilişkiler bir hayli problemli. Yönetmenin kadın karakter yazımında da farklı bir bakış açısı geliştiremediğini, 70’lerin erkek egemen sinema anlayışını kadın karakteri üzerinden sürdürdüğünü söylemekte fayda var.

Anlatının içerisinde üretmeye, sinemaya ve yönetmenliğe dair güçlü bir heyecan olduğunu sezebiliyoruz. Yönetmenin ilk uzun metraj deneyimine dair hevesi tüm detaylı planlarından hissediliyor. Bu noktada duyguların filmde nasıl bir noktadan kurulduğu sorusu beliriyor. Başka bir deyişle; McKinley, sinemasıyla anlatabileceklerine mi hayranlık duyuyor, yoksa gösterebileceklerine mi? Ya da yönetmenin hevesi sinemanın doğrudan kendisine mi? Yoksa yıllardır içinde biriktirdiği sinemasal arzulara mı ait? Bu noktada hikâyenin formundan kopuklaşan biçimci tercihler, kendiliğinden bir cevap veriyor aslında.

The Weight, çoğu noktada yönetmenin kendisini gösterme büyüsüne yenik düşüyor. Öyle ki, bu doğrultuda birçok nedensiz planın esiri oluyoruz. En basit örnekle, 1933 yılına ait külüstür bir araba kovalamaca sahnesinin adeta bir F1 aracı gibi çekildiğine tanıklık ediyoruz. Bu heves olumlu bir niyet okuması gibi olsa da, McKinley’in sorunları da aslında bu noktada bir hayli belirginleşiyor. Yönetmen, adeta bir romanın ne anlattığından öte nasıl bir yazı fontuyla yazıldığıyla ilgileniyor. Sayfalar okundukça, fontun bir anlamı kalmadıkça önemli olan okuduğumuz şeyin niteliği oluyor.

Padraic McKinley, sinemanın kodlarından aldığı imgelerle kendi atmosferini kurmaya çalışırken tüm ağırlığını biçimsel tasvirlerine adıyor. Hikâyelerin bellekte bıraktığı izlerin özünde gösterilenler kadar içselleştirilenlerin de yer aldığını unutuyor. The Weight, taşıdığı bütün sinema heyecanına rağmen kendi yükünün altında kalan tanıdık bir macera.


Ahmet Duvan‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.

Daha fazlası için bizi YouTube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.

Victorian Psycho: Nedensiz Sanrıların Dansı

I Play Rocky: Asıl Zafer Ringin Dışında

Ahmet Duvan
Psikoloji bölümü mezunu. Sinema üzerine blog yazarı. Film eleştirmeni.

Clayface: Herkes Olabilmek, Kendin Kalamamak

önceki yazı

Tenzing: Doğaya Sahip Olamazsın

sonraki yazı

Yorumlar

Leave a reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da ilginizi çekebilir