75
YAZARIN PUANI
Künye
Yönetmen
Emre Kavuk
Senaryo
Mehmet Kavuk, Ferat Emen, Emre Kavuk
Oyuncular
Sumru Yavrucuk, Sifanur Gül, Nilsu Yilmaz
Süre
82 dk.

48. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Güzel Günler Göreceğiz ile En İyi Senaryo ödülünü kazanan senarist ve yönetmen Emre Kavuk, Selma ile birlikte yıllar sonra Antalya’ya geri döndü ve filmin dünya prömiyeri gerçekleştirdi. Film, fiziksel dünyada yetersizlik hissi içinde bulunan üç gencin, çareyi tehlikeli bir yolda aramasının yanı sıra; dijital personalar ve gerçek biz arasındaki uçurumu da ele almasıyla “Kendim sandığım kişi kim?” sorusu etrafında gerilim dolu bir atmosferde şekilleniyor.

75
YAZARIN PUANI
Künye
Yönetmen
Emre Kavuk
Senaryo
Mehmet Kavuk, Ferat Emen, Emre Kavuk
Oyuncular
Sumru Yavrucuk, Sifanur Gül, Nilsu Yilmaz
Süre
82 dk.

Jung ve Nietzsche gibi bazı düşünürler, karanlığa teslim olmanın yenilgi olmadığını, hatta bizi kendimizle yüzleştirdiğinden dolayı içinde tanrısal bir öz barındırdığını söylerler. Selma’da da karakterlerin teker teker en karanlık taraflarıyla yüzleşmesi, aslında bulundukları sosyal dünyanın kurallarına uyum sağlamak için fark etmeden inşa ettikleri benlikleri ortaya çıkarıyor.

Bu yazı Selma filmine dair spoiler içerebilir.

Selma filminde karanlıkta yukarı bakan genç kadın

Personaların Çöküşü

Selma, Şifanur Gül’ün canlandırdığı oyunculuk öğrencisi Neslihan’ın, yolunda gitmeyen audition çekiminin ardından iki arkadaşıyla birlikte tekinsiz bir yola girmesiyle açılıyor. Filmde karakterlerin dijital tanınırlık uğruna alzheimer hastası olan Selma ile yaptığı izinsiz çekimin, giderek nasıl kabusa dönüştüğünü izliyoruz izliyoruz. Kavuk’un karakter odaklı anlatımıyla Selma‘nın, “Yapılan bir kötülüğü izleyerek onun ne kadar parçası oluyoruz?” sorusuyla ilgili söylemek istediği şeyler var. Film tek mekanda giderek yükselen temposuyla, saklanan sırlar ve personaların çözümlenmesiyle birlikte çok katmanlı bir çatışma sunarken, seyircisine katıksız bir gerilim sunma borcu olmadığının da farkında. Filmin bu kendiliğindenliği, güçlü bir altyapı oluşturarak kurgu, tasarım ve ses dizaynı ile beraber akıcılık sağlıyor.

Neslihan (Şifanur Gül), Aslı (Öykü Güven) ve Berna (Nilsu Yılmaz) karakterlerinin, gündelik hayatlarındaki sıkışmışlığını filmin daha ilk dakikalarında fark edebiliyoruz. Fiziksel dünyadaki görünmezliklerinin bir bakıma telafisi olarak da yorumlayabileceğimiz sosyal medyadadan kazanç sağlama girişimleri, onları bir hasta bakıcının önerisiyle alzheimer hastası Selma’nın evine götürüyor. Karakterler sadece içerik üretmek değil, birilerinin bakışında var olabilmek gibi kişisel bir ihtiyaçtan dolayı da burada olduklarını, izleyicilerin etkileşimi üzerinden doğruluyor. Burada Selma’nın acısının ve mahremiyetinin gösteriye dönüştüğünü, aynı zamanda karakterlerin açtıkları canlı yayının izleyicilerin komutlarına göre şekillendiğini görüyoruz.

Selma ile geçirecekleri üç saati hayatlarının rolü olarak tanımlayan ekibin, bu tekinsiz eve gelmesiyle işler değişiyor. Mekanın gerici ve kasvetli atmosferi, Selma’nın tuhaflıkları ile ince bir çizgide yürüyor. Normalde tanıdık gelmesi gereken sıradan bir yaşam alanı, karakterlere yabancılaşarak huzursuz hissettiriyor ve mekan kontrol edilemez bir alan haline geliyor. Ayrıca karakterler, kendi kimliklerini eve girdikleri anda dışarıda bırakıyor. Bu açıdan Selma’nın evi, bir tür sahne/performans alanını simgeliyor.

Burada merak uyandıran, Selma’nın gelgitli halleri eşliğinde karakterlerin performanslarının kontrol altında kalıp kalamayacağı sorusu. Nitekim Selma’nın geçmişe dair hatırladığı parçalı anılar, aileye ait ‘torun’ kimliğini ödünç alan Neslihan karakterine zor anlar yaşatıyor. Neslihan karakterinin yalanı, sadece olay örgüsünü ilerletmiyor; aynı zamanda filmin ahlaki zeminini belirleyen ilk kırılma noktası oluyor. Öyle ki, bu sahnelerin dramatik gerilimi, Selma’nın neyi hatırlayıp hatırlamadığından çok, güven duygusunun bir manipülasyon aracına dönüşmesiyle kurulmuş görünüyor. Selma’nın geçmişine dair fotoğraf albümünü incelerken, onun sadece tekinsiz bir figür olmadığını; aynı zamanda kaybettiği ikizine özlem duyan, tamamlanmamış bağların izini taşıyan bir insan olduğunu da görüyoruz. 

Selma filminde eski eşyalarla dolu geniş salon

Gösteri Toplumunun Getirdikleri

Anlatıda Selma’nın mimiklerine ve tepkilerine odaklanan yakın planlar, performansın arkasındaki duygusal kırılganlığı da yansıtması açısından sözsüz iletişimi destekliyor. Filmin ahlaki dünyasını genişleten bir diğer unsur, olayın sadece yayın yapan üç karakterle sınırlı olmaması. Çünkü izleyiciler de performansı tüketen konumunda olmalarıyla, karakterlerin daha ileri gitmesi için ödül mekanizması haline geliyor. Selma’nın evindeki bozulmuş tavuk etini ya da çiğ yumurtayı yeme isteği, izlenme arzusunun sürekliliği için karşılık buluyor. Böylece bedensel tehlike de kazanca çevrilebilmesiyle şovun bir parçası haline geliyor. Bu çatışmayla izleyici olarak ben de, sadece karakterleri değil, izleme arzusunun sınırlarını da sorguladım. Bu sekansla beraber, rahatsız edici şu soru da gündeme geliyor: Bu gösteriden sadece yapanlar mı sorumlu yoksa sürmesini teşvik eden izleyici de mi? Neslihan ve Aslı karakterlerinin vakit geçtikçe duyduğu suçluluğa karşı Berna’nın yaptığı müdahale, canlı yayının devam etmesini sağlıyor. Yayından kazanacakları gelir ile Selma’ya yardım etme fikri, karakterlerin ahlaki rasyonalizasyona başvurarak kendilerini aklama çabası gibi duruyor.

Selma’nın kayıp ikiziyle bağlantı kurma arzusu, ruh çağırma seansı ile açığa çıkıyor. Anlatının önceki bölümlerinde görünürlüğün ön planda olmasıyla bu sahne ilginç bir karşıtlık oluşturuyor. Burada klasik anlatımıyla görünmeyen, doğaüstü bir gücü çağırmak hedeflenmiyor. Selma, “Ruh çağırmak, aslında insanın kendi içindeki kötülükle konuşmasıdır.” sözü ile ritüeli tersine çeviriyor. Yani bu kez tehdit, insanın kendinde olan gölge tarafı. Devamında Selma’nın diğer karakterlerin, gizli korkularını açığa çıkarmasıyla bir tür psikolojik yüzleşme alanı yaratılıyor. Ruh çağırma seansı, benliğin kendiyle karşılaşmasını sağladığı için kontrol kaybına da sebep oluyor. Özellikle Aslı karakterinin içsel çatışması, psikolojik krizle birleşince kendine zarar vermesini kaçınılmaz kılıyor.

Evde başlayan kedi fare oyunu, filmin tonunu psikolojik gerilimden hızlıca fiziksel tehdidin olduğu bir alana taşıyor. Başlangıçta duygusal kırılganlık barındıran Selma’nın dönüşümü, kötülük kavramını da derinleştiriyor. Gerilimi arttıran, ahlaki konumların sabit kalmayarak tehdit haline gelmesi oluyor; filmi güçlü yapan unsur tam olarak bu kaynaktan besleniyor. Film ilerledikçe, mekanının ürettiği belirsizlikten doğan gerilim de artmaya devam ediyor. Üst katta karakterlerin çatışmaları netleşirken, bodrumda muğlaklığını koruyan oda merak uyandırıyor. Bilinen ve bilinmeyenin karşıtlığı, bilinç ve bilinçdışı arasındaki sembolik bağlantıyı çağrıştırıyor. Henüz ne olduğu bilinmeyen bu odaya Neslihan’ın giriş yapması, algı ve gerçeklik sınırını giderek bulanıklaştırıyor. Evde geçirilen süre boyunca, karakterlerin kendi içlerindeki kontrol edemedikleri taraflara çekilmesi, anlatının psikolojik gerilim tarafını besliyor.

Selma filminde banyo kapısından bakan genç kadın

Kurban ve Fail Arketipi

Filmin oldukça etkileyici son sekansında Neslihan’ın Aslı’ya kalp masajı yaparken bile dijital performans kaygısı gütmesi, karakterin etik kırılma anlarından birini gösteriyor. Ayna metaforu, daha önce Aslı karakteri ile de kurulan bir sinema unsuruna dönüşüyor. Neslihan’ın bu kritik anda kendisine dışarıdan bakması, başkalarına sunduğu personayı ve yeni kimlik seçme ihtimalini vurguluyor gibi duruyor. Karakterin iç dünyasındaki kimlik karmaşasını, uzun diyaloglar kullanmadan bir bakış ve nesne ile açıklamak oldukça güçlü bir tercih. 

Filmin bu finali, aslında bizi en başa götürüyor. Karakterlerin Selma’nın zayıflığından yararlanma girişimi, Neslihan’ın tekrar performans ve görünürlük kaygısını yüzeye taşımasıyla anlatısal sarmal oluşturuyor. Başta oyunun kurucusu konumundaki karakterlerin aslında başka bir oyunun içinde olduğunun anlaşılması, filmin beklenmedik yapısıyla birleşince farklı ihtimaller düşündürtüyor.

Selma filmi, izleyiciyi görünmeyen gerçeklerle yüzleşmeye davet ediyor. Başarılı oyuncu performansları, filmin atmosferini kuran görsel ve işitsel tercihler sadece gerilimi değil huzursuzluğu da arttırıyor. Filmin atmosferik dönüşümleri yer yer süreklilik hissini sekteye uğratsa da, alt metinde aktarılmak isteneni tartışmaya açmasıyla seyirciye de alan bırakıyor. Böylece, asıl tehdidin kötülüğün kendisinden ziyade, kaçındığımız ve bastırdığımız tarafımızdan gelme ihtimali açığa çıkarıyor.


Fatma Kıpçak‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.

Daha fazlası için bizi Youtube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.

Hakikatin Ölümü: Ertelenen Bir Hesaplaşma

Elisa: Yitirdiğimiz İnanç

Fatma Kıpçak
Sinema ve edebiyat tutkunu.

    Hakikatin Ölümü: Ertelenen Bir Hesaplaşma

    önceki yazı

    Emre Kavuk ile Selma Filmi Üzerine Röportaj

    sonraki yazı

    Yorumlar

    Leave a reply

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Bunlar da ilginizi çekebilir