By Peep Show (2003-2015), In the Loop (2009) ve Fresh Meat (2011-2016) gibi önemli yapımlardan sonra Succession (2018-2023) serisi ile rüştünü tüm dünyaya duyuran yönetmen ve senarist Jesse Armstrong, Mountainhead ile üretmeye kaldığı yerden devam ediyor. Ülkemizde 31 Mayıs tarihinde HBO Max’te prömiyerini yapacak olan film, dört milyarderin bir hafta sonu yaptığı poker kaçamağını tek mekan ağırlıklı stratejik bir oyunun içerisinde şekillendiriyor. Filmin oyuncu kadrosunda Steve Carrel, Jason Schwartzman, Cory Micheal Smith ve Ramy Youssef gibi önemli isimler bulunurken, Succession‘ın unutulmaz müziklerinin sahibi Nicholas Britell ise filmin bestecisi görevini üstleniyor.
Randall, Hugo “Souper”, Venis ve Jeff oldukça zengin iş insanlarıdır. Dünya üzerinde yüksek yetkileri ve etki güçleri vardır. Poker oynamak için buluştukları bir hafta sonunda dünya genelinde büyük felaketler yaşanır. Felaketlerin ve kaosun temel sebebi ise Venis’in sahip olduğu uygulamanın yapay zeka bağlantılı sahte video ve haberleridir. Küresel ölçüde dağılan parçalarda yer edinme uğraşı ve dörtlünün kendi içerisindeki stratejik oyunları, bizi hafta sonunun tamamına sirayet eden bir poker oyununun içerisine sokacaktır.
Arzuların ve Hükmün Odağındaki Keskin Diyalog Yazımı
Mountainhead ile Jesse Armstrong‘un alışık olduğumuz perspektifi içerisinde sanki Succession evreninin dağlık bir alanındaymışız hissiyatına kapılıyoruz. Armstrong, yine milyarderlerin arzuları, içi boşaltılmış insanlıkları ve evrensel hükümleri altındaki bir alegoriyi yansıtmanın peşinde ilerliyor. Yönetmen, sahip olduğu en etkili yeteneğinden faydalanarak çok boyutlu diyaloglarla kalemini yine en keskin ve sahici tarafta konumlandırıyor. Karakterler arasındaki sohbetler, diyalogların ışıltısı ve kıvılcımıyla çarpışarak olay örgüsünün temelini oluşturuyor. Dört iş insanının bakış açıları, prensipleri ve düşünceleri, her bir sahne bazında ayrı kısımlara bölünerek işleniyor. Her yeni tartışma konusu, karakterler adına edinilen izlenimleri ve gözlemleri büyütüyor.
Jesse Armstrong, karakterlerin kişisel hırs ve beklentilerini önceki işlerinde olduğu gibi ele alırken insanlığın geçmiş, gelecek ve günümüz sorunlarına dair bir perspektif göstermeye çabalıyor. Dünyanın yaşadığı sayısız trajik felaket esnasında belirli bir kesimin nasıl davrandığına, ne gibi kişisel kaygılara sahip olduğuna ve bu sorunları nasıl çözümlediklerine dair bir “diyalog sürtüşmesi” yaratıyor. İktidar olma hayalleri, ekonomik arzular ve hükmetme isteği en olumsuz durumlarda bile azalmazken, birtakım çöküşlerin aslında kimileri için ne büyük ölçüde yeni tahakküm alanları oluşturduğunu bize gösteriyor. Kolektif ve tek vücut olunarak neden olunmuş bir medeniyet yıkımı; ahlaki boşlukların, kayıtsızlığın ve çürümüş bedenlerin Mountainhead‘in geniş tavanları ve devasa camlarının içerisinde yaşadığı sıkışmışlığın göstergesi oluyor.
Bir Bütünün İçerisindeki Faydacı Devinim Hali
Karakterlerin kişisel arzuları, sözün bir silah gibi kullanıldığı çatışma alanlarının oluşmasına neden oluyor. Yalnızca milyoner olduğu için grubun en fakiri olarak dalga geçilen dağ evinin sahibi Hugo, diğer adıyla “Souper”, meditasyon uygulaması için yatırımcı ararken arkadaş grubunun tutumları içerisinde bir aşağılık kompleksi yaşıyor. Ölümcül kanser teşhisi yüzünden duygu durumu bozukluğu yaşayan, doktorları birer “aptal” olarak nitelendiren Randall, insan bilincini dijitalleştirerek ölümsüz olmak istiyor. Twitter benzeri bir sosyal medya platformu olan Traam’ın sahibi Venis, uygulama üzerinden sunulan yapay zeka araçları yüzünden hazırlanan deepfake videolarla dünya genelinde felaketlere yol açan bir teknoloji devi konumunda. Yapay zeka üzerine yazılımlarıyla servet sahibi olmuş Jeffrey ise yaşanılanlara dair kontrolcü bir yapıda olsa da, Traam’ın tehlikeli ve sahte içeriklerinin kendi şirketinin değerini artırdığını es geçemiyor.
Mountainhead içerisinde ahlaki muğlaklığın belirginleştiği, demokratik yapıların ise belirsizleştiği tüm katmanlar, gücü elinde bulunduran egemen kişilerin kişisel menfaat manevralarının çeşitliliğini gösteriyor. Laf ve sermaye cambazı olan bu kişiler, sermayelerinin maksimum kazancını gözetirken, bu hakim gücün yıkılmaz bir bütünü olarak faydacılığı ön plana çıkarıyorlar. Çarklar dönüyor, fırsatlar kovalanıyor, yaşanılan çatışmalar ise faydacı yapının ne ölçüde devinime uğrayacağını belirliyor.
Kısıtlı Sürenin Yabancılaştırdığı Atmosfer
Jesse Armstrong‘un Mountainhead ile denemeye çalıştığı alan, onun söz sanatındaki ustalığını bir kere daha yüzümüze vursa da, sürenin bu gibi içselleştirmesi zor evrenler için ne kadar önemli olduğunu bize hatırlatıyor. Odalara ve zenginlerin arzularıyla donatılmış koridorlara sinen yabancılaşma hissiyatı, diyalogların etkisine rağmen filmin bütününde kaybolmuyor. Karakterlerin -hikayenin gereksinimi gereği- tek boyutlu yazımı, izleyicinin atmosferin içine girmesi konusunda olumsuz bir unsur oluyor. Konuşulanlar ve yaşanılan çarpışmalar seyri keyifli anlar yaratsa da, bir bütün olarak sinemasal etkileyicilikten uzak gözüküyor.
Karakterlerin perde arkasındaki yaşamlarına ve dünyalarının genişliğine dair duyduklarımız, süre kullanımı neticesinde kısıtlayıcı bir boyutta kalıyor. Bu durum, karakterlerin ve olay örgüsünün düşündürücü ve yansıtıcı olmak üzerine kurulmuş bir tiyatro metninin parçaları gibi olmasına yol açıyor. Çeşitli arzu ve hedefler peşindeki tek boyutlu insanların birer canlı gibi hissettirdiğine tanık olamıyoruz. Bu tutum, filmin vicdani yoksunluğu ele alışıyla bir uyum oluşturuyor olsa da, bu örtüşme kasıtlı gibi durmuyor. Filmin son düzlüğüne girdiğimizde yaşanılan gelişmeler ise senaryonun durağanlığına bir aksiyon katma isteğiyle yola çıkılmış gibi. Bu istek, filmin ele aldığı konuların ve tutumların ciddiyetini azaltıyor. Aksiyon anındaki bazı gülünç davranışlar ve yansıtmalar, karakterlerin beceri eksikliğini yüzümüze vurmaktan çok bir hareketlilik yaratma telaşı hissettiriyor.
Succession’dan Mountainhead’e Uzanan Benzerlikler
Jesse Armstrong’un son zamanların en önemli yapımlarından biri olan Succession‘ın ardından hız kesmeden üretime devam etmesi, yönetmenin duraksamadan başka evrenlere yol alması açısından oldukça değerli bir karar. Ancak Succession‘ın ortak yapımcılarının da yer aldığı Mountainhead‘in örüldüğü dünya, dizi evrenin pek dışına çıkabilmiş gibi gözükmüyor. Özel jetler, araba içerisindeki açılar, hareketli kamera kullanımı, konvoy eşliğinde park eden arabalar, ani yakınlaşmalar, telefon görüşmeleri, sahne düzenlemeleri ve geçişleri, televizyon haberlerinin kullanımı gibi bir sürü eklenti fazlasıyla benzer şekilde işliyor. Büyük çoğunluğu tek mekanda geçen filmin kapalı mekan içerisinde yarattığı çatışma, Succession‘da olduğu gibi fiziksel alanın kısıtlandığı ve karakter çatışmasına odaklanılan bir anlatıya yol açıyor.
Zenginlerin sahip olduğu yozlaşma, bu sefer bir aile mirası odağında değil, yapay zeka ekseninde yol alıyor. Etik açıdan oldukça sorunlu ahlaki yoksunluklar, Succession‘da olduğu gibi ciddiyetin kara mizahla örüldüğü, karakterlerin hal, karar ve tavırlarının kimi zaman gülünçleştiği bir gösteriye yol açıyor. Yine benzer bir kullanım olarak zengin kesimin içerisinde Hugo gibi nispeten dışlanan bir temsilin bulunması göze çarpıyor. Dizinin müziklerini besteleyen Nicholas Britell‘in Succession‘ı andıran tonları ise bizi tanıdık bir melodinin huzur verici hissiyle karşılıyor.
Mountainhead, Jesse Armstrong‘un keskin ve doyurucu diyaloglarının odağında bir rütbe ve konumlanma savaşını yansıtıyor. Ultra zengin dört iş insanının arzuları ve vicdani muğlaklığı odağında sınırları çoktan belirlenmiş, tanıdık bir evrenin içerisinde geziniyoruz. Armstrong, insanlığın devinimine dair bir ses çıkarıyor ama potansiyelini yansıtmakta başarısız olduğu bu sesi, derinleşmeyen karakterlerin odağındaki geniş camların soğuk manzarasına hapsediyor.
Ahmet Duvan‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.
Daha fazlası için bizi Youtube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.
Yorumlar