65
YAZARIN PUANI

Netflix’in yeni mini dizisi Below korku türünün alışıldık yaratık anlatısını aile dramı ve çevresel sorunlarla bir araya getiren bir yapım. Toplam altı bölümden oluşan dizinin korku türüne ait olduğunu söylemek zor. Korku temaları dizinin bir kısmını oluştursa da daha çok macera dizisi gibi. Bence diziyi aksayan tüm yanlarına rağmen izlenilebilir kılan şey de tam olarak bu korku ve macera arasında salınan bir yapıda olması.

65
YAZARIN PUANI

Jesse McKeown’un yaratıcısı olduğu yapımın senaryo ekibinde Orphan Black ile tanınan Karen Walton‘ın yanı sıra Perry Chafe ve Natty Zavitz bulunuyor. Başrollerde Calvin Penney karakteriyle Josh Hartnett, deniz araştırmacısı Fonda Howander rolüyle Mackenzie Davis ve Calvin’in oğlu Wade’i canlandıran Charlie Heaton yer alıyor. Oyuncu kadrosunu ayrıca Ruby Stokes, Rohan Campbell, Willow Kean, Natasha Henstridge ve Joshua Close gibi isimler tamamlıyor. Kanada’nın Newfoundland bölgesinde çekilen dizi, bölgenin sert kıyılarını ve küçük yerleşimlerinin kendine özgü yaşam biçimini hikâyenin önemli bir parçasına dönüştürüyor.

Bu yazı Below dizisi hakkında spoiler içerebilir.

Below-Dizi-Incelemesi-Arakat-Mag-2026-Bir-Dizi-Jesse-Mckeown-Josh-Hartnett-Mackenzie-Davis-Charlie-Heaton-Ruby-Stokes

Geçmişin Gölgesinde Bir Kasaba

Below, denizden gelen gizemli bir yaratığın yarattığı korkuyu, küçük bir balıkçı kasabasının geçmişi ve bugün yaşadığı sorunlarla bir araya getiriyor. Newfoundland kıyısındaki Snooks Arm, sakinlerinin topraklarını terk etmeleri yönündeki baskıyla karşı karşıya kalıyor. Kasaba sakinleri için bu durum ekonomik bir karar olmanın ötesinde ailelerinin geçmişiyle ve yaşadıkları yerle kurdukları bağın geleceğiyle ilgili bir mesele. Dizinin merkezindeki Calvin Penney (Josh Hartnett) de kasabasını terk etmeye yanaşmayan, ailesini bir arada tutmaya çalışan bir balıkçı olarak bu mücadelenin ortasında bulunuyor.

Calvin’in bugünkü tavırlarını anlamak için çocukluğunda yaşadığı (ve dizinin hemen başında izlediğimiz) trajediye bakmak gerekiyor. Ailesinin ilk kez yerinden edildiği dönemde babasını denizde kaybeden Calvin, bu olay sırasında suyun altında gördüğü parlak gözleri yıllar boyunca unutamıyor. Babasının ölümünü açıklamakta zorlanan karakter, geçmişte yaşananlarla bugün karşılaştığı olaylar arasında bir bağlantı, dahası bir “nedensellik” olduğuna inanıyor.

Kasabanın eski sakinlerini bir araya getiren Come Home Week etkinliği, Calvin’in ailesiyle ilişkilerini gözden geçirmesine de zemin hazırlıyor. Kız kardeşi Ruth ve çocukları Mary, Wade ve Jay ile arasındaki mesafe, geçmişte yaşanan kayıpların aile üzerindeki etkisini ortaya koyuyor. Calvin’in ailesini koruma çabası anlaşılır olsa da bu tutumun zaman zaman geçmişte yaşadığı korkularla şekillendiği görülüyor. Böylece dizi, doğaüstü bir tehdidin yanı sıra aile bağlarının kırılganlığına ve geçmişin bugünkü ilişkiler üzerindeki etkisine de odaklanıyor.

Kasabanın geleceğini tehdit eden yer değiştirme planı da bu kişisel çatışmayı daha geniş bir toplumsal meseleye bağlıyor. Bazı sakinler kendilerine sunulan maddi teklifleri yeni bir başlangıç fırsatı olarak değerlendirirken Calvin, yaşadığı topraklardan vazgeçmek istemiyor. Onun için Snooks Arm, yalnızca geçimini sağladığı bir yer değil, ailesinin geçmişini ve kendi kimliğini temsil eden bir alan. Bu nedenle kasabayı koruma mücadelesi, ekonomik çıkarlarla aidiyet duygusunun karşı karşıya geldiği bir çatışmaya dönüşüyor. Tabii bu çatışmanın Calvin’in içinde yaşadığı ve zamanla dışına taşan bir çatışma olduğunu da atlamamak gerekiyor.

Calvin’in buz toplama işinin, kıyıya ulaşan devasa bir buzdağının ardından sekteye uğramasıyla doğaüstü olaylar da belirginleşiyor. Buzda ortaya çıkan tuhaflıklar ve çevredeki açıklanamayan gelişmeler üzerine Calvin, deniz araştırmacısı Fonda Howander’dan (Mackenzie Davis) yardım istiyor. Calvin geçmişte yaşadığı olayların izini sürerken Fonda bilimsel bir açıklama arıyor. İkilinin araştırmaları, denizin derinliklerinde yaşayan gizemli bir yaratığın varlığına işaret ediyor. Böylece Calvin’in çocukluğunda babasının ölümüne yol açan olayla bu olaylar arasındaki “nedensellik” de kurulmuş oluyor.

Dizinin bana göre en kıymetli özelliklerinden biri yaratık tehdidini kasabanın diğer sorunlarından bağımsız gibi işlemiyor oluşu. Çünkü deniz, kasabalının hem geçim kaynağı hem de belki de sonu anlamına geliyor. Dolayısıyla kasabalı ellerinde bulunan denizi isteseler de bırakamıyorlar ve bu sebepten yaratıkla karşı karşıya geliyorlar.

Below’u izlerken “denizden gelen tehdit” teması üzerine düşününce belki de akla gelen ilk film olan Jaws’ı (1975) hatırlamamak mümkün değil. Below, türün en ikonik örneği olan Jaws’a yeni temalar ve unsurlar eklemesiyle dikkatimi çekse de bu temaların çoğunun altından kalkamamasıyla da sınıfta kalıyor.

Below-Dizi-Incelemesi-Arakat-Mag-2026-Bir-Dizi-Jesse-Mckeown-Josh-Hartnett-Mackenzie-Davis-Charlie-Heaton-Ruby-Stokes

En Temel Korkumuz: Bilinmezlik

İnsanın en temel korkusu bilinmezlik korkusudur. Evde otururken kapı aniden açılırsa korkarız ama kapıyı açanın kim olduğunu görmüşsek korkmayız. Bu iki olayın arasındaki fark kapıyı açanın kim olduğunu bilmeyişimizdir. İşte Below’un da tam bu noktaya, en temel korkumuz olan bilinmezlik korkusuna işaret ettiğini görüyoruz.

Dizide korkunun işleniş şekli izleyiciyi sürekli tehdit altında tutmak üzerine kurulu değil. Zaten bu yüzden daha çok macera dizisi olarak düşünmek doğru olacaktır. Çünkü dizi boyunca yer yer artan korku yerini daha çok bir çeşit aksiyona bırakıyor. Dizinin gerilimi kurma biçimi, yaratığı hemen görünür kılmak yerine onun varlığını çevresindeki etkiler aracılığıyla hissettirmeye dayanıyor. Denizde kaybolan insanlar, kıyıya ulaşan kalıntılar ve kasaba sakinlerinin karşılaştığı tuhaf belirtiler, bilinmeyene ilişkin merakı canlı tutuyor. Bu da tehdidin ne olduğunu tam olarak göremediğimizde, onun yaratabileceği tehlikeyi zihnimizde büyütmeye başlıyoruz.

Bu noktada Below‘un, Steven Spielberg‘ün Jaws (1975) filmiyle kurduğu ilişkiyi de göz ardı etmemek gerekiyor. Her iki yapımda da deniz, insanların hâkim olduklarını düşündükleri ancak gerçekte sınırlarını bilmedikleri bir alan olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte Below, hikâyesini yalnızca insanlarla deniz yaratığı arasındaki mücadeleye dayandırmıyor; yaratığın varlığını kasabanın geçmişi ve çevresel değişimlerle ilişkilendiriyor. Bu tercih, yapımın korku anlatısına farklı bir boyut kazandırıyor. Tehlike, dışarıdan gelen ve hiçbir bağlantısı olmayan bir canavarın saldırısından ziyade, insanların yaşadıkları çevreyle kurdukları ilişkinin sonuçlarını da düşündüren bir unsur hâline geliyor.

Dizinin görsel dünyası anlatmaya çalıştığım bu gerilimin de oluşmasında önemli bir rol oynuyor. Newfoundland’ın kıyıları, geniş su yüzeyleri ve buzdağının yarattığı tekinsiz görüntü, mekânın hem etkileyici hem de tehditkâr görünmesini sağlıyor. Bu noktada görüntü yönetmeninin (ki dizide üç görüntü yönetmeni çalışmış) yapmaya çalıştığının da altını çizmemiz gerekiyor. Doğal manzaraların güzelliği ile huzursuzluk duygusu aynı görsel dil içinde bir araya geliyor. Böylece doğa yalnızca olayların geçtiği bir mekan olmaktan çıkıyor ve karakterlerin yaşamını belirleyen, onlara geçim sağlayan ve aynı zamanda kontrol edemedikleri güçleri barındıran bir unsur olarak anlatının merkezine yerleşiyor.

Görüntü yönetiminden bahsetmişken gerilimin yüksek olduğu dış sahnelerde daha çok soğruk renkler tercih edilirken ev içi sahnelerde daha çok sıcak renklerin tercih edildiğini de söylemem gerek. Bunun istisna olduğu çok az sahne var. O da daha çok dede-baba-torun silsilesindeki torunun, yani Wade’in ara ara beliren “cadı kız” ile karşılaştığı sahneler. Bu sahneler daha çok rüya gibi başlayıp halüsinasyona dönüşen sahneler oluyor. Renk kullanımına baktığımızda da renk paletindeki daha çok siyah-lacivert-mavi renklerin ağırlıklı kullanıldığını görüyoruz. Bu açıdan bakıldığında yönetmenin adeta “evin içinde bir dış sahne” çektiğini görüyoruz. Bunlar dizinin incelikli ve benim dikkatimi çeken en iyi yanları.

Below-Dizi-Incelemesi-Arakat-Mag-2026-Bir-Dizi-Jesse-Mckeown-Josh-Hartnett-Mackenzie-Davis-Charlie-Heaton-Ruby-Stokes

Kıyıya Yaklaşan Buzdağı

Dizinin merkezinde olan ve bölümler ilerledikçe bir imgeye dönüşen buzdağı da kendi başına uzun uzun konuşulacak bir konu. Kasaba halkı için devasa büyüklükteki buzdağının kıyıya yaklaşması anlaşılması güç bir durum. Üstelik sadece buzdağı değil buzdağı ile birlikte etrafında yaşanan açıklanamayan gariplikler silsilesi de kasabalı için ciddi birer tehlikeye dönüşüyor. Hele zaman içerisinde yaratığın bir çeşit yuva gibi kullandığı da düşünülürse işler iyice ciddileşiyor. Ben buzdağını dizideki görünür olanla gizli kalan arasındaki karşıtlık olarak yorumlamayı daha doğru buluyorum. Denizin üstünde görünen buz kütlesi aslında suyun altında kalan çok daha büyük bir yapının yalnızca bir bölümünü oluşturur. Dizide bu fiziksel özellik bilinmeyene dair korkuyu da artırıyor. Yani kasaba halkı buzdağının sadece görünen kısmından korkuyor olsa da asıl tehlikenin çok daha büyük olduğunu anlıyoruz.

Toparlayacak olursam Below, denizden gelen gizemli bir yaratığı merkezine alırken anlatısını aile ilişkileri, geçmişin izleri ve insanın doğayla kurduğu bağ üzerinden genişletmeye çalışan bir dizi. Snooks Arm’ın kendine özgü atmosferi, Calvin’in geçmişiyle hesaplaşması ve kasabanın geleceğine ilişkin belirsizlikler, yaratık korkusunun ötesinde bir hikâye anlatma çabasını ortaya koyuyor. Özellikle buzdağının anlatıdaki rolü, doğanın yalnızca bir yaşam kaynağı değil, insanın kontrol edemediği güçleri de barındıran bir alan olduğunu hatırlatıyor. Dizi, bu unsurları her zaman aynı başarıyla bir araya getiremese de korku ile macerayı buluşturarak kendi anlatı dünyasını kurmayı başarıyor.

Yaratık hikâyelerini seven, ancak bu tür anlatıların arka planında daha fazlasını arayan izleyiciler için Below ilgi çekici bir seçenek olabilir. Seyirciye büyük şeyler vermese de izlemesi keyifli bir yapım olduğunu da söylemezsem haksızlık etmiş olurum.


Can Ahmet Çelik‘ın diğer yazılarına bakmak için buraya tıklayınız.

Daha fazlası için bizi Youtube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.

East of Eden: Doğuştan Gelen Kötülük

Yüzyıllık Yalnızlık Kısım 2: Kuşaklar Arası Büyülü Gerçekçilik

CAN AHMET ÇELİK
Selçuk Üniversitesinde Radyo Televizyon ve Sinema bölümünden mezun oldu. Aynı üniversitede aynı bölümde yüksek lisans yapıyor. Düzenli olarak okuyor, izliyor ve yazıyor.

Place to Be: Seçebilme Özgürlüğünün Peşinde

önceki yazı

Atonement: Yüzleş Bizimle Amerika

sonraki yazı

Yorumlar

Leave a reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da ilginizi çekebilir