75
YAZARIN PUANI
Künye
Yönetmen
Simon Stone
Senaryo
Stephen Beresford, Ethan Silverman
Oyuncular
Andrew Scott, Olivia Colman, Billie Piper
Süre
111 dk.

Sinemanın büyüsünün bir kısmı, parçalarının toplamından daha fazlası olabilen eserler yaratabilmesinden geliyor. Andrew Scott’ın en başarılı oyunculuk performanslarından birine ev sahipliği yapan Elsinore böyle bir film. İlk bakışta benzeri onlarca kez çekilmiş herhangi bir AIDS filmi gibi görünüyor. 80’leri anlatan queer filmlerin tüm klişelerini, neredeyse iki saatlik bir fragman gibi işleyen kurgusuyla tekrarlıyor.

75
YAZARIN PUANI
Künye
Yönetmen
Simon Stone
Senaryo
Stephen Beresford, Ethan Silverman
Oyuncular
Andrew Scott, Olivia Colman, Billie Piper
Süre
111 dk.

Buna karşın, belki Stefan Gregory’nin bestelerinin, belki de Stephen Beresford’un iç sıkan senaryosuna serpiştirilen esprilerin etkisiyle iki saatin nasıl geçtiğini anlamıyorsunuz. Simon Stone, filmi gösterişten uzak, alışıldık bir tarzda yönetiyor belki ama sonunda izleyicide büyük bir etki bırakmayı da başarıyor.

Elsinore filminde Hamlet provasında diz çöküp başını eğerek elindeki kafatasına bakan Ian Charleson (Andrew Scott)

Hamlet Olmak ya da Olmamak

Elsinore, Oscar ödüllü 1981 yapımı Chariots of Fire’ın iki başrolünden biri Ian Charleson’ın hayatının son yılına odaklanıyor. Sadece müziğiyle hatırlanan bir filmin başrolü olarak tanınmaktan bıkmış olan Charleson, Daniel Day Lewis’in National Theatre’daki Hamlet rolünü olaylı bir şekilde terk etmesiyle birlikte hayatının fırsatıyla karşılaşıyor. Fakat makyaj sandalyesinde otururken yüzünde bulduğu lezyon ve beraberinde gelen AIDS teşhisi, 39 yaşındaki oyuncunun geriye kalan kısacık ömrünü sahneden yankılanacak sitemkâr bir haykırışa çeviriyor. Elsinore, böyle bir durumda verilecek tepkiyi tüm yalınlığıyla sunuyor ve Charleson’ın cevabından ilham alınası bir hikâye çıkarıyor.

Daha önce Pride (2014) filminde de Scott ile beraber çalışmış Stephen Beresford, kolayca sıkıcı hâle gelebilecek bir filme senaryosuyla ilginç bir tempo katıyor. Birkaç ikili ilişki etrafında inşa ettiği duygusal iskeleti, sahne kültürüne aşinalığını gösteren kısa şakalarla destekleyen senarist, Charleson gibi bir isme hak ettiği saygıyı sunuyor. Charleson’ın ölümüne kadar eşcinselliğini basına açıklamayışını eski yönetmeni ve dostu Derek Jarman’la arasındaki karmaşık ilişkiyi şekillendirecek araç olarak kullanıyor. Benzer şekilde Charleson’ın, AIDS tedavisi sürecini takip eden Margaret Johnson’la kurduğu ilişki de hayatının son döneminde dört elle sarıldığı bu performansın anlamını izleyiciye net bir şekilde aktarabilmeyi kolaylaştırıyor.

Elsinore filminde deri ceketi ve omzundaki çantasıyla boş tiyatro salonunda başını kaldırıp sahneye bakan Ian Charleson (Andrew Scott)

Oscar Adaylığı Çantada

Andrew Scott, kendi neslinin en iyi oyuncularından biri. Popülerliği arttıkça oynadığı rollerde daha seçici olmaya başlayan aktör, aynı zamanda Londra’daki West End sahnesinde de yaklaşık 150 kez Hamlet rolünü oynamış. Kendisinin role hakimiyeti, filmin sahnede geçen her anında belli oluyor. Ama ne yazık ki oyunun sahnelenişini filmin doruk noktasına yerleştirme kararı, bu performansların tüm ihtişamıyla sergilenmekten ziyade bir montaj sekansının parçaları olarak sunulmasına neden oluyor. Oyuncu, bu kısa sahnelerde bile – karakterinin duygu durumunu Hamlet rolünün özüyle harmanlayıp – filmdeki Charleson’a ait olduğuna inanacağımız bir performans verse de, daha fazlasını istemekten kendinizi alamıyorsunuz.

Scott’ın performansının belki de en dikkat çeken tarafı, film boyunca başarıyla aktardığı zıtlıklar. Başta esprili, hayat dolu bir karakter olarak gösterdiği Charleson’ı hayatın haksızlığına duyduğu öfkeden ağırbaşlı bir kabullenişe, meydan okumacı bir duruştan çaresiz bir hüzne pürüzsüzce taşıyor. Bu yolculuğunda ona yardımcı olan iki karakter ise Derek Jarman (David Dawson) ve Margaret Johnson (Olivia Coleman). Derek, izleyiciye tanıtıldığı ilk andan itibaren Ian’la aralarında aşamadıkları bir geçmişleri olduğunu belli ediyor ve filmin mesaj vermeye yaklaştığı temel çatışmayı somutlaştıran karakter oluyor. İkilinin fikirlerinin zıtlığı ve kaderlerinin ortaklığı, aralarındaki ilişkinin derinliğini artırıyor. Margaret Johnson ise ikinci perdenin tamamı boyunca şefkatli ama otoriter bir figürden Charleson’ın yarattığı değişimin öznelerinden biri olmaya doğru bir yolculuk geçiriyor. Olivia Coleman, karakterin durumu onaylamayan fakat anlayışla karşılayan doğasını gösterişsiz ama etkili bir performansla aktarıyor.

Elsinore filminde kliniğin koridorunda yan yana durup ciddi bir ifadeyle aynı yöne bakan Ian Charleson (Andrew Scott) ve Margaret Johnson (Olivia Colman)

Duygulandırmak için Fazla Çabalıyor

Simon Stone’un yönetmenliği, filmi olabilecek en geniş kitleye hitap edecek bir sanat filmi yapma hedefiyle çalışıyor. Bu bağlamda, kontrolündeki bazı araçları fazla baskın, bazılarını ise tam dozunda kullanıyor. Prodüksiyon tasarımcısı Helen Scott’ın mekan tasarımları, “Dönem filmiyim ben!” diye bağırmadan hikâyeye uygun atmosferi yaratmayı başarıyor mesela. Hem Johnson’ın kliniği hem de National Theatre, filmin çoğunda karakteri boğacak soğuk mekânlar olma görevini başarıyla yerine getiriyor. Görüntü yönetmeni Mike Eley’nin tercihleri de hikâye boyunca hissettiklerimizle paralel ilerliyor. Charleson’a yakınlığımızı korumak istermişçesine, çoğunlukla yakın açılardan kamerayı elde taşıyarak çekimler alan Eley, üçüncü perdeye geçerken Scott’a kadrajında ayırdığı alanı artırarak karakterin başkaldırısına görsel bir karşılık veriyor.

Stone’un yönetmenlik yaklaşımını aşırı hevesli kılan iki alansa müzikler ve kurgu. Stefan Gregory’nin müzikleri filmin çoğunda iyi çalışsa da, yer yer gözyaşınızı açgözlülükle kovalayarak filmin duygusal manipülasyonunu açık ediyor. Benzer şekilde filmin montaj sekanslarına oldukça bel bağlayan kurgusu, samimi duygular yaşatmak yerine sahne bombardımanıyla tepki almaya çalışır gibi hissettiriyor. Ayrıca yönetmenin Charleson’ın yakın çevresiyle ilişkilerini sürecin içine serpiştirilmiş anlar olarak yansıtması, bu ilişkileri umursamamızı biraz zorlaştırıyor. Billie Piper’ın kısa ekran süresine rağmen olabildiğince şefkatli yansıtmaya çalıştığı Patsy’nin, Ian’ın en yakın arkadaşı olduğuna inanmamız bekleniyor mesela. Fakat film bu ilişkiyi anlamlı kılmak için yeterince çaba göstermediğinden dolayı, elimizdeki birkaç sahne ve karakterlerin sözleri, ilişkinin derinliğini tam olarak yansıtamıyor.

Elsinore, Andrew Scott’ın performansına bel bağlayan, muhtemelen de bu performansı parlatma hedefiyle tamamlanmış bir film. Benzerlerini defalarca, daha çarpıcı şekillerde dinlediğimiz bir hikâyeyi biraz daha kişisel ve sanatsal bir tonda anlatmaya çalışıyor. Filmin bu çabasının izlerken ne kadar gözünüze çarptığı, seyir zevkinizin de en büyük belirleyicisi olacaktır. Aynı anda hem “sanat filmi” hem de “duygu sömürüsü” sayılabilecek bir eser var karşımızda. Sizin aklınızda hangisi olarak yer edineceğiyse tamamen şahsi deneyiminize bağlı.


Tuncer Haydarlar‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.

Daha fazlası için bizi YouTube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.

Wildwood: Laika’nın Yeni Başyapıtı

Ray Gunn: Nostaljik Fütüristik Polisiye

Tuncer Haydarlar
Bilimkurgu, fantazya ve korku edebiyatı tutkunu. Sinema sever. Çizgi roman çevirmeni, editörü ve okuru. Çakma YouTuber.

The Match: Meşin Yuvarlağın Antikahramanı

önceki yazı

A24’nın Elden Ring Filmi 200 Milyon Dolar Bütçeyle Geliyor

sonraki yazı

Yorumlar

Leave a reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da ilginizi çekebilir