Yazar 
Yönetmen Michael Pearce, Beast (2017) ve Encounter (2021) adlı uzun metrajlarından sonra Echo Valley ile karşımıza çıkıyor. Apple TV+ üzerinde 13 Haziran’da yayınlanan film, bir aile dramasından türler arası bir boyuta ulaşıyor. Senaryoyu Mare of Easttown (2021) mini dizisi ve The Way Back (2020) filminin senaristi olan Brad Ingelsby kaleme alıyor. Michael Pearce’ın “Seyircinin aynı durumda olsalardı aynı şeyi yapıp yapmayacaklarını düşünmek zorunda kalacağı bir film.” olarak nitelendirdiği Echo Valley filminin oyuncu kadrosunda Julianne Moore, Sydney Sweeney, Domhnall Gleeson, Fiona Shaw ve Kyle MacLachlan gibi isimler yer alıyor.
Aylar önce eşini kaybeden Kate, sahip oldukları at çiftliğine tek başına bakmaktadır. Uyuşturucu bağımlılığı ile mücadele eden kızı Claire, yalnızca zor durumda kaldığında eve uğrayarak annesinden yardım istemektedir. Claire’in erkek arkadaşı Ryan’dan intikam almak için yok ettiği uyuşturucular, başına bela olur. Claire’in, uyuşturucuların sahibi Jackie ve erkek arkadaşı Ryan ile düştüğü çukur, Kate’in hayatının en büyük sınavını vermesine yol açacaktır.
Sinemada Göl İmgesinin Temsilleri
Echo Valley’in konusu gereği gölün temsili ve konumu önemli bir noktada. Amerikan sinemasında göllere ve içerisinde kaybolan temsillere fazlasıyla rastlarız. Bu anlatı alanı, özellikle yok olma, bastırılma ve kaybetme tasvirleri başta olmak üzere sayısız kez kullanılan bir araç görevindedir. Sinema tarihine bakacak olursak bu olgunun farklı şekillerde ele alındığını söyleyebiliriz.
İlk örnek olarak, sessiz film döneminden usta yönetmen F.W Murnau’nun kült filmi Sunrise: A Song of Two Humans’da (1927) George O’Brien’ın canlandırdığı karakterin sevgilisi sayesinde eşini gölde boğmayı planladığını görürüz. Göl ortamı, evliliğin ve suçluluğun kesişimini oluşturur. The Lady In the Lake (1947) ise yine bu temanın önemli mihenk taşlarındandır. Noir türündeki filmde özel dedektif Marlowe, kayıp bir kadını ararken gölde bir cesede rastlar ve hikaye “göldeki kadın” teması altında gelişir. Bu saklanma, gizlenme ve gömülme çatısı altında Alfred Hitchcock’un Psycho’sundan (1960) da söz edebiliriz. Norman, endişeli bir halde Marion’un cesedini ve tüm kanıtları arabanın bagajına koyarak bir bataklık gölüne atar. Bataklık, içine düşeni yutarak bir bastırılmış bilinçaltı metaforu niteliği görür. Slasher teması altında sayabileceğimiz önemli eserlerden Friday the 13th (1980), Sleepaway Camp (1983) gibi filmlerde de göl, katilin güç devşirdiği bir alan olarak kullanılır.
90’ların başına geldiğimizde ise David Lynch’in kendi televizyon dizisinden uyarladığı Twin Peaks: Fire Walk With Me (1992) filmi, Teresa Banks’in bedeninin gölün yüzeyinde sürüklenmesiyle başlar. Amerikan taşrasının karanlık sırlarının bir açığa çıkma temsili olarak kullanılan bu sunum, gölün yine bastırılmış olanı ortaya çıkarma eylemine hizmet eder. Bu çerçevede Clint Eastwood’un yönettiği Mystic River’dan (2003) da bahsedilebilir. Yine öldürülmüş halde gölün kenarındaki genç bir kıza rastlanır. Hikaye, daha sonrasında gölün “yok ediciliği” üzerinden ilerler. Su, insanların kederlerini ve kusurlarını saklayan, yok eden bir figürdür. What Lies Beneath (2000) ise öldürülen ve cesedi gölün dibine batan genç bir kızı farklı ve ruhani bir çerçevede ele alır.
Buna benzer olarak 2022 yapımı Falcon Lake ise bir coming-of-age hikayesi olarak yine gölün odağındaki anlatısını ruhani bir tema ile kurgular. Sinema tarihindeki çoğu hikayenin faydalandığı bu tasvir alanının yeni yaratımları ve kullanımları, devinim halinde devam eder. Yalnızca göl teması değil, suyun şeffaflığı ve derinliği de sinemanın temsil mekanizması için büyük bir oyun alanıdır. Sinemanın en büyük yaratım büyüsü de en nihayetinde bu oyun alanından bize yansıyanlardır. Yönetmen Michael Pearce ise bu oyun alanının içerisinde bir anne-kız ilişkisini ve yoksunluğun sınırlarını ele aldığı bir anlatının peşine düşer.
Annelik, Yoksunluk ve Derine Gömülenler
Bir at çiftliğine sinen yas duygusu eşliğinde başlayan, kasvetli aile dramasına uzanıp psikolojik gerilim ve polisiye türlerinde gezinen Echo Valley, tıpkı tür geçişlerinin sıklığında olduğu gibi başlı başına bir karmaşa halinde. Uyuşturucu bağımlısı kızına olan aidiyeti ile boğuşan Kate, kızının isteklerini harfiyen yapmaktadır. Kaybettiği eşinin sesli mesajlarını telefonundan dinleyerek at çiftliğine bakarken göçen çatısı için eski eşinden para isteyen Kate, Claire’in kendisinden daha fazla para istemesi durumu ile karşılaşır. İkilinin arasında şiddetli anlara varan sahneler yaşanır. Kızını kontrol duygusu olmayan bir birey olarak içselleştiren Kate, Claire’in oyununa düşer. Claire’in eve kanlar içerisinde ağlayarak gelmesi sonucu, aslında kızının öldürmediği bir cesedi göle atar. Hikaye, sürekli Kate’in sıradan yaşamını bölen Claire’in istekleri ve annesinin yol açtığı belaları düzeltmesiyle ilerler.
Kate’in yoksunluğunun odağında şiddet dozajını artıran film, cesedin suya atılmasının ardından bir suç hikayesine dönüşür. Hikayenin her bir aşaması, bir öncekinden koparak daha farklı bir anlatıya doğru yol alır. Yönümüzü ve konumumuzu anlatı içerisinde netleştiremeden, hikayenin antagonizmalarından olan Jackie’nin Kate’i esir almasına ve tüm mal varlığını istemesine tanık oluruz. Atların ve ahırın yakılması karşılığında ahırdan edilecek sigorta parası için anlaşırlar. Çünkü, Jackie’nin göldeki cesedi Kate’in attığına dair bilgisi vardır.
Karakterimiz, burada pasif ve çaresiz bir konuma sıkışır. İşaret fişeği eşliğinde ahırın yandığını görür, atların haykırışlarını duyarız. Yönetmen, burada bir ters köşe yaratmayı amaçlar. Kate, düştüğü bu çukurdan kendi zekası ve planı ile kurtulur. İşleri lehine çevirerek antagonizmayı defeder. Michael Pearce, hikayesinde anneliği bir sevgi sembolünden öte, kontrol duygusunun ağır bastığı bir bağımlılık gibi görür. Kızı için doğruları yapan “iyi bir anne” olmakla kontrolü kaybetmek arasında kalan bulanık ve sorgulayıcı bir muallak yaratır. Aile yapısının içerisinde suç ve doğru olan normalleşmiştir. Bu tezatlığın seviyesi, her bir sekans sonunda gittikçe artar. Bu durum, bastırılmış gerçeklerin dışavurumu niteliğindedir. Tıpkı gölün en dibine atılan ceset gibi.
Kaybolan Yolların İçerisinde Tekrarlanan Kullanımlar
Echo Valley’in oyuncaklı yapısı, bizi kasvetli bir yolculuğa çıkarırken ele aldığı konuları ve fikirleri hikaye çerçevesinde genişletemiyor. Hikayenin türler arasındaki yolculuğu bir potpuri sunarken, yönümüzü çoğu zaman bulamadığımız ve kaybolduğumuz bir yolculuğa kapılıyoruz. Hikayedeki kopukluklar, suç aşamasının kurulumuna dek fazlasıyla tekrarlanan bir şekilde ilerliyor.
Tartışmalar, alınan kararlar ve yeniden patlak veren sorunlara sürekli maruz kalıyoruz. Yaşanılan kaotik ortam ve durumlar oldukça basit bir perspektifle ele alınıyor. Claire’in karakter derinliği neredeyse kurulmuyor. Dengesizliğine ya da yoksunluğuna dair derinlikten ve ön gösterimlerden uzak büyük kriz sahnelerine ve gerilimli müziklere tanık oluyoruz. Bu durum, filmin sürekli gergin olma ve duyguları yüksekten gösterme arzusunu baltalıyor. Psikolojik gerilimin nispeten arttığı son sekanslar haricinde, Kate’in cesedi göle gizlice bıraktığı sahnede bile iyi yönetilmiş bir gerilim görmüyoruz. Filmin kendince dogmatik gördüğü bir gerilimle baş başa kalıyoruz.
İkilinin arasındaki ilişkiye dair en çok dem vurulan konu olan Claire’in yalnızca yardım istemesi ve Kate’in bunu gerçekleştirmesinin yanında, ikiliye dair başka bir eşlikçi duruma tanık olmuyoruz. Sürekli aynı olay örgüsünün yine aynı şekilde işlendiği ve sonrasında annenin sahneye çıktığı bir sürecin girdabına dalıyoruz. Bu durum yüzünden ilişkiye dair yapılan çözümleme ise oldukça sınırlı bir boyutta kalıyor. Claire ve Kate’in tek yönlü karakterizasyonu, bu ilişkinin yıpratıcılığına ya da olumsuzluklarına yönelik bir yardımcı görev üstlenmiyor.
Suyun Derinliklerinde, Anlatının Yüzeyinde
Sinematik olarak gösteriş içerisinde çekilen sahnelerin çoğunluğu, hikayeyle bağlantılı bir bütünlük içerisinde gözükmüyor. Yani sadece çekilmek için tasarlanmış bir dolgu işlevi görüyorlar. Sinematik sahnelerin büyük ve etkileyici olmasını sağlayan şey, anlatının tüm unsurlarıyla bütünlük sağlayarak, filmin temasının tüm hissiyatını artırarak ve teknik olarak iyi bir seviyede durarak izleyiciye özel bir an yaratmaktır.
Teknik açıdan iyi hazırlanmış bir sahne, sadece estetik olarak değil, dramatik bağlam içerisinde de işlevseldir. Birçok faktörün birleşimi, o sahneyi en üst seviyeye çıkarır. Echo Valley içerisinde ise sadece görselliğe hitap eden ve sınırlı kalan sahneler izliyoruz. Hikayenin sonlara doğru aldığı kıvam, anlatının başındaki konumdan bambaşka bir boyuta ilerliyor. Hikayenin kurulumundaki her şey, sonlara doğru hızlıca siliniyor. Ortaya birbirinden farklı iki film çıkıyor. Her bir sahne, durak ve değişim, tamamen rayından çıkarak gelişiyor. Ele alınan suç ve sonrasında yaşanılanlar farklı bir konuma giderken, bu gidişat içerisinde yaşanılanların hepsi oldukça kopuk ve temelsiz bir şekilde sunuluyor.
Echo Valley’in tasarımında bir şeylerin olumlu olmaktan uzaklaşacak derecede fazla düşünüldüğünü görüyoruz. Bir yandan Kate’in eşinin kaybından doğan travmatik durumunun işleneceğini ve daha his sinemasına yöneleceğimizi düşünüyoruz. Bir yandan da Claire’in yoksunluğuna ve annesiyle olan ilişkisine yöneleceğimizi hissediyoruz. Ancak kendimizi bir suç geriliminin ortasında, dedektiflik ve polisiye içeren bir anlatıda buluyoruz. Bu bağlamda senaryo, net ve emin olmaktan fazlasıyla uzak duruyor. Dolayısıyla alınan kararlar, çözümlemeler ve düşünceler fazlasıyla tasarlanmış gözüküyor.
Bu tasarımlar, düşünsel fazlalığı yüzünden olumlu olmaktan ziyade olumsuzluğa yol açıyor. Fazla düşünülen ve başarılı olunan az sayıdaki unsurdan birisi, ses tasarımının başarısı. Performans açısından ise Sydney Sweeney’in iyi kullanılmadığı sekanslar görüyoruz. Oyuncunun Euphoria dizisindeki Cassie karakterine benzer şekilde, sürekli aynı persona içerisindeki çaresiz ve sulu gözlü rolü tek boyutlu kalıyor. Ayrıca senaryodaki sıkıntılar nedeniyle filmin yönlendirici bir unsuru iken karakterinin uzun bir süre ekrandan yok olması, yine olumsuz bir etken oluyor.
Echo Valley, gölün bastırdığı duyguları ve yaşamları ele aldığı yapısıyla belki gölün sinemadaki temsiline göz kırpıyor, ama bu potansiyeli büyütemeyen bir anlatıma saplanıyor. Suyun içerisindeki ceset, yalnızca olay örgüsünün ileriye taşınmasına yardımcı bir unsur olarak kalıyor. Duygular, yoksunluklar, geçmiş ve aidiyet gibi kavramlar ise bastırılan değil, ihmal edilen tarafta duruyor. Dolayısıyla, ortaya ne travmayı çözümleyebilen bir karakter hikayesi ne gelişen bir aile draması ne de suç unsurunu derinlemesine işleyen bir perspektif konulabiliyor. Hikayenin içerisindeki temsiliyet ve derinlik, suyun dibine çöken bir ağırlığa sahip olurken karakterlerin iç dünyasına sızamıyor, anlatının yüzeyinde iz bırakmadan bastırılarak kayboluyor.
Ahmet Duvan‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.
Daha fazlası için bizi Youtube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.
Yorumlar