66
YAZARIN PUANI

Yaşadıklarımız bizi farkına bile varmadan yol ayrımına getirir. İş değiştirdiğimizde, çocuğumuz doğduğunda ya da yakınlarımızı kaybettiğimizde değişim kaçınılmaz hâle gelir. Her şeyi aynı tutma inadı, seçme özgürlüğünün önüne geçer. Böyle anlarda her şey bize dur dese bile içimizden bir fısıltı yükselir. O ses her şeyin böyle devam edemeyeceğini, değişime ihtiyacımız olduğunu söyler. Önümüzde beliren yeni seçenekleri bu sayede fark ederiz. Erken yaşlarda bunun sadece birkaç defa karşımıza çıkan bir fırsat olduğunu düşünürüz. Oysa yaşam kayıplarını ve hediyelerini sunmaya devam eder. Tanıdığımız, hayatta kalan en yaşlı kişi olduğumuzda bile böyledir bu. Davetsiz bir ziyaretçi karşısında uzak bir şehre gitmekten başka çaremiz kalmaz. Yakınlık tanımımız, aidiyet biçimimiz değişir. Bütün bunlar yalnızca yola çıkmaya cesaret edenlerin başına gelir.

66
YAZARIN PUANI

Macar yönetmen Kornél Mundruczó, 83. Venedik Film Festivali’nin yarışma dışı seçkisinde ilk gösterimini yapan son filmi Place to Be’de yas, aidiyet ve hayatın tatlı sürprizlerine odaklanıyor. Gözümüzün önünde olmasına rağmen fark edemediklerimizi ortaya çıkarmanın bir yolu olan “yola çıkma” teması, izleyiciyi de eşlik etmeye davet ediyor. Festival kapsamında Yaşam Boyu Başarı Altın Aslan Ödülü alan Ellen Burstyn‘ın başrolünü canlandırdığı Place to Be filminde ona Taika Waititi eşlik ediyor. İkilinin yan yana gelişindeki tuhaflık, aralarındaki sahici yakınlıkla ortadan kayboluyor.

Güvercinden Öğrendiklerim

Açtığınız ya da açık unuttuğunuz camdan içeri kuş girdi mi hiç? Cevabınız hayırsa şanslı sayabilirsiniz kendinizi. Çünkü diğer odadan kanat seslerini duyup gelmiş ya da odada bir anda kıpırdayan varlığıyla ne yapacağınızı şaşırmış olmak nabzınızı hızlandırır. Yanlışlıkla girdiğini, onun da çıkıp gitmek için çırpındığını anlayınca rahatlarsınız. Oldu da cam kapalıysa açıp dışarı çıkmasına yardım edersiniz. Ya da zaten açık olan camdan çıkıp gitmesi için vileda sopası gibi bir cisimle kovalarsınız. Peki, aynı kuş evinizi defalarca kez ziyaret ederse ne yaparsınız? İşte o zaman şüphelenir, arkasındaki nedeni araştırmaya başlamanız kaçınılmaz. Place to Be filminde böyle bir durumla karşı karşıya kalıp ne yapacağını bilemeyen Brooke, (Ellen Burstyn) kuşun sahibini araştırmaya başlar. Hayvanın üzerinde bulduğu sayılarla birine ulaşmayı başarır.

Brooke’a göre evine giren güvercinin muhakkak olması gereken bir yer vardır. Yolunu şaşıran kuşu olması gereken yere ulaştırmak ise ona düşer. Bu karar, içinde bulunduğu duruma ters düşmesine rağmen. Zira çocukları onun daha fazla evde kalamayacağını, bakımevinde olması gerektiğini düşünür. Israrlar karşısında sergilediği net tavır, çocuklarını ikna etmeye yetmez. Aradığı çözüm ayağına gelir ve aniden ortadan kaybolur. Kafesteki güvercinle yola düşen Brooke, kanatları olmasına rağmen hapsedilmenin ne kadar kolay olduğunu görür. Ancak her ikisi de neyi istemediklerini bilir. Güvercinin aksine Brooke, ne istediğini yola çıktıktan sonra keşfeder.

Hayat Devam Ediyor

Italo Calvino’nun Görünmez Kentler’de dediği gibi “Seni bir kente hayran bırakan şey, ona sorduğun bir soruya verdiği yanıttır.” Bazen soruları kentlerden önce, yola çıkma edinimine sorar, yolda karşılaştığımız insanlarla şekillenmesine izin veririz. Hiç hesapta yokken kendini yolda bulan Brooke için New York’un düzenine tezat kaotik doğası, gençliğe ve özgürlüğe açılan kapı işlevi görür. Hayatıyla ne yapacağına dair sessiz bir kaygı yaşar ve arayışla ilerler. Yolculuk sırasında şans eseri karşılaştığı Nelson ise boşanmış bir baba olarak kızıyla ilişkisini sürdürmeyi öğrenmeye çalışır. Oysa hayatı kızından uzakta New York’ta devam eder. Yaptığı emlak işi ve uçarı karakteri yaşlanmayı reddeder. İkilinin birbiriyle kurduğu ilişki hesapsız, kontrolden uzak ve çıkarsız bir zeminde başlar.

Yıllarca hayatını çocuklarına göre biçimlendiren Brooke, gördüğü şehir karşısında gençliğe özgü bir sevinç hisseder. Doğal merakı ve taşıdığı heyecan akla Grace and Frankie dizisini getirir. Dizide iki birbirinden akla kara kadar farklı, özgün kadın, eşlerinin birbirine âşık olduğunu ve onlardan ayrılmak istediğini öğrenir. Jane Fonda ile Lily Tomlin’in canlandırdığı karakterler “Hayat biz bitti demeden bitmez” diyen 80’li yaşların büyüsünü ekrana taşır. Brooke iki karakteri de hatırlatan mizahi yanıyla hayata sıkı sıkı tutunur. Evliliğin ötesinde bir hayat olduğunu fark eden Grace ve Frankie gibi, Brooke da iradesi olduğunu hatırlar. Yarış simsarlarına ve çocuklarına meydan okuma cesaretini Nelson’un gençliği ile güvercinin kararlılığından alır.

Kabullenmeyle Gelen Özgürlük

Place to Be, yol filmlerine minicik de olsa bir yenilik katar. Yıllarca haberleşme maksadıyla kullanılan güvercinler, bu defa bir karakterin yola çıkma motivasyonuna dönüşür. Zira güvercinler sadece onlara öğretilen rotaları kullanır. Brooke’u ısrarlı ziyareti, bir tür eve dönüş değil de nedir? Paralelinde Brooke, New York’a gider. Orada gençliği, özgürlüğü ve seçim yapma hakkını geri kazanır. Pelin Esmer’in İşe Yarar Bir Şey filminin ismini ve yol temasını hatırlatan yolculuk, gerçeklerin sanılandan daha belirgin ve yakınımızda olduğunu söyler. Hayvanlar karşısında insan merkezli yaklaşımın çarpıklığını yüze vurur. Diğer yandan karakterin yaşlılığına başka bir gözle bakmasını sağlar. Bazı şeylerin çoktan geride kaldığını bilerek ilerlemek, seçebilme özgürlüğünün sonsuzluğunu hatırlatır.

Ellen Burstyn’ın uzun kariyerinin ardından, tam da 93 yaşındayken Venedik Film Festivali’nde ödüllendirilmesi ve kariyerine dair verdiği Masterclass, Place to Be‘nin yaşlılıkla kurduğu bağlantıyla bütünleşir. Place to Be, karakteri gençliğe; söz konusu ödül ise Burstyn’ı Oscar, Emmy, Tony gibi birçok önemli ödülün ardından kariyerinin en özel yerlerinden birine getirir. Taktir edilsek de edilmesek de ait hissettiğimiz yeri bulmaya çalışırız. Film ile gerçek hayat, bu bağlamda kesişir. Önemli bir sanatçıyı dokunaklı bir yapımda izlemek, filmin başarısından öte bir anlam taşır. İzleyiciye seçebilme özgürlüğünün orada durduğunu anımsatır.


Burcu Demirer‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.

Daha fazlası için bizi Youtube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.

Woman Unknown: Kendinden Emin Bir Kimlik Karmaşası

A Good Little Soldier: Roller Arasında Sekerken

 

BURCU DEMİRER
28 yaşında, İstanbul'da yaşıyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde Halkla İlişkiler ve Karşılaştırmalı Edebiyat okudu. Metin yazarı olarak çalışıyor. Edebiyat, sinema ve tiyatro aracılığıyla yarınki yüzünü keşfediyor.

    The Electric Kiss: Davetsiz Yazgı

    önceki yazı

    Below: Buzdağının Görünmeyen Kısmı

    sonraki yazı

    Yorumlar

    Leave a reply

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Bunlar da ilginizi çekebilir