15
YAZARIN PUANI
Künye
Yönetmen
Ragıp Türk
Senaryo
Ragıp Türk
Oyuncular
Melda Tuzluca, Onur Gözeten, Özgür Meriç
Süre
82 dk.

Perdeyi araladığımızda balkonda ne gördüğümüz, aslen kaderimizden bir kesit sunuyor. Jetgiller yaşantısında şanslı bir azınlık olarak, beğenmediğimiz mahallelerin varlığını sürdürmesi gözümüze hoş gelmiyor. Bizimle aynı giyinen, konuşan ve davranan insanların yansımasını istiyoruz. Tam olarak bu sebeple mücadele ediyoruz. Lakin her mücadele kendine özgü sıkıntılar barındırır. Bunun üstesinden nasıl gelineceği ise her zaman elimizde değildir. Çünkü her ne kadar çabalarımız seçimlerimizi şekillendirse bile yer ve zaman elimizden tutmayabilir. Mücadelemiz bu duvarlar arasında sıkışıp kalır. Bizi başka duvarlara vardırmamaya ant içmiş kravatlar da prangalarla bizi sarar. Yetmezmiş gibi, bir de prangaya bağlı olduğumuz için arada bir bizi linçler. Bütün zorluklara rağmen yapabileceğimiz tek bir şey var: devam edebilme gayreti göstermek.

15
YAZARIN PUANI
Künye
Yönetmen
Ragıp Türk
Senaryo
Ragıp Türk
Oyuncular
Melda Tuzluca, Onur Gözeten, Özgür Meriç
Süre
82 dk.

Taş ve Tüy, söz konusu gerçekliği mesken edinerek devam edebilme savaşını merkezine alıyor. Ragıp Türk’ün ilk uzun metraj denemesi olan film, mücadele içinde oldukları için bu hikâyeye ulaşamayacak kitleyi hedefine almıyor. Hayat kargaşası arasında film izleme şansı bulan bizleri ise soğuk rüzgârıyla kuşatıyor. Anlatıyı sentetik bir dramatizasyondan öteye taşıyarak, o havayı bir kere bile olsa teneffüs etmiş olanların hakikatiyle buluşturuyor. Oyuncu kadrosu ise resmin ayrılmaz bir parçası olabilecek kadar canlı. Melda Tuzluca ve Özgür Meriç’in aydınlattığı perdede, düşmek istemeyeceğimiz hayatlar çizgilenmeye başlıyor.

Taş ve Tüy filminde karlı manzaraya açılan pencerenin önünde, bekleme salonunda köpeğiyle oturan Nazire (Melda Tuzluca)

Dar Sokaklar

Gözümüz siyahtan ayrıldığı ilk anda, sabit bir kameranın renklendirdiği basık ve düzensiz bir odada kendimizi buluyoruz. Karışıtlıkların yarattığı huzursuzluk eşliğinde, anlamlandırmakta zorlandığımız bir olayla karşı karşıya kalıyoruz. Diyaloglardan güç alarak karakterleri sunmayı tercih eden anlatı, bizlere Nazire ve Selami’yi tanıtmaya başlıyor. Hemen bu esnada, çocuk esirgeme kurumundan gelenlerle ilk dakikalarda yaratılabilecek olanca kargaşayı doruğa taşımaya çalışıyor. Kurumdan gelenleri gören Selami bir anda ortadan kayboluyor; Nazire’yle baş başa, koşturmacanın içinde kalıyoruz.

Nazire, cezaevinden yeni çıkmış eski bir mahkûm. Oğlu Uğur’dan uzak kalmanın acısıyla, oğlunu geri alabilmek için memurlara karşı gösterdiği beyhude çabasına tanıklık ediyoruz. Bu konuşmalar içerisinde anksiyeteyi tetikleyebilecek her türlü etmen, lüzumsuz bir biçimde gözümüze sokuluyor: saatin tıkırdaması, dinamik kamera açıları, boğuk bir oda ve gücünün kendi varlığından kaynaklandığını sanan bir memur. Bütün ögeleri göz önüne aldığımızda, hikâyenin nereden sivrileceğini kestirmekte güçlük çekiyoruz.

Film, seyirci olarak tedirgin hissetmemizi amaçlıyor; fakat bizi bu duruma hangi noktadan sürükleyeceğini kestirmekte zorluk çekiyor. Bahse konu çabanın hikâyeye giriş yapmak, karakterleri tanıtmak ya da çevrenin yapısını göstermek için mi sarf edildiği konusunda anlatı kararsız kalıyor. Taş ve Tüy hem anlayamadığımız olayın vuku bulması hem de Nazire’nin oğlunu geri alabilme uğraşı üzerinden açılmaya başlıyor.

Cezanın peşini bırakmadığı Nazire’nin hikâyesi, neredeyse “suç işlemek zorunda bırakılmak” düşüncesi üzerinden düğümleniyor. Lakin film, bu gayretini empati kurmaya çalıştığımız Nazire karakterinden çıkarıp, ne zaman kadrajda yer alsa farklı bir olumsuzluğun yaşandığı gecekondu bölgesine odaklanıyor. Yeni kahramanımız o kadar egemenleşiyor ki, adeta Taş ve Tüy’ü bir anne-çocuk hikâyesinden gecekondu belgeseline çeviriyor. Çok kuvvetli bir belgesel olarak bunu başarıyor; ancak filmin derdi gerçekten belgesel olmak mı?

Taş ve Tüy filminde otobüste omzunda uyuyan oğlu Uğur'la yolculuk eden Nazire (Melda Tuzluca)

Gecekondu

Sefaletin üst noktalara ulaştığı bu “belgesel”, elinde bulundurduğu bütün unsurları maddi ve manevi çöküşün getirdiği yozlaşma üzerinden gösteriyor. Hem içerik hem de biçim bakımından ortaya koyduğu zıtlıklarla kurumların davranışlarını bir köşeye, zulüm altında olan bir halkı ise diğer köşeye çekiyor. Seyir boyunca negatiflik romantize edilmese bile, mevcudiyetini hissedebileceğimiz kadar kalıcı olmayı başaramıyor. Her ne kadar hatırda kalıcı birkaç sekans sayesinde oyuncular öne çıksa da, hâl ve hareketlerinden hissedebileceğimiz ölçüde bir karakter dönüşümü yansıtılamıyor.

Kendi başına sıyrılabilen tek isim, Özgür Meriç’in canlandırdığı Selami karakteri oluyor. Yarattığı tesir, filmin başından sonuna kadar “Keşke daha fazla süre alabilseydi.” dedirtecek kıvamda. Şayet konuşmadan anlaşılabilmek sinemada bir meziyetse, Özgür Meriç’le hayat bulan karakter bunu ziyadesiyle başarıyor. Karakterin gözündeki hırs, yüzündeki tedirginlik ve acı, hislerimizi yönlendirebilecek kadar yeterli. Geriye kalan oyunculara bakıldığında ise yalnızca bıkkın bir hüzünle beraberiz.

Oyuncuları, senaryoyu ve kamera açılarını bir araya getirip üzerine düşündüğümüzde, Taş ve Tüy sosyolojik varsayımları olan bir belgesel olarak sınıflanıyor. Gecekonduyu tanıtmak konusunda ise oldukça başarılı. Çevreyi üst perdeden bakan bir duygu sömürüsüyle değil, olanı olduğu gibi yansıtabilmesiyle bunun üstesinden geliyor. Ne var ki bu başarısını da, gerçekliğin vurdumduymaz sertliğini örten gereksiz sembollerle gölgelemekten geri kalamıyor.

Taş ve Tüy filminde bir ofiste alçak bir masanın başında karşılıklı oturup konuşan iki adam

Dik Yamaçlar

Ragıp Türk’ün ilk uzun metraj filmi Taş ve Tüy, mücadelenin zorlu adımlarını gecekondunun haşin yaşamıyla harmanlamasına rağmen, hedefinin neresi olduğunu bilemediğinden dolayı sınıfta kalıyor. Cezaevinden çıktıktan sonra oğluna kavuşmaya çalışan Nazire’nin hikâyesinden yola çıkan film, salt toplumsal çürüme ve yozlaşmanın çeşitli kesitlerle birleştirildiği bir farkındalık projesi olmaktan kurtulamıyor.

Katışıksız bir gerçeklik serüveni bile olamayan anlatı, kararsızlığı nedeniyle karakter gelişiminden de muzdarip. Her ne kadar keskin çekimleriyle anlık duygular yaşatsa bile, duygulara olan dokunuşunda süreklilik sağlayamıyor. Kısacası Taş ve Tüy, anlatmaya çalıştığı mücadeleyi kendi içinde vermesi gereken bir eser olarak unutulmaya mahkûm oluyor.


Ömer Faruk Edremit‘in diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.

Daha fazlası için bizi YouTube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.

Tatlı Maya: Vahim Bir Empati Sınavı

Cinlerin Düğünü: Metaforların Arasında Kaybolan Bir Aile Hikâyesi

ÖMER FARUK EDREMİT
Hukuk fakültesi mezunu fakat Raskolnikov değil. Harvey Specter hiç değil.

Tatlı Maya: Vahim Bir Empati Sınavı

önceki yazı

Artakalan: Sabit Kalmayan Rüya

sonraki yazı

Yorumlar

Leave a reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da ilginizi çekebilir