80
YAZARIN PUANI

Andrey Zvyagintsev, 2017 yılında çektiği Loveless’tan tam 9 yıl sonra yine diğer filmleri kadar iyi ve akılda kalıcı bir filmle geri döndü. Dünya prömiyerini yaptığı Cannes Film Festivali’nde en önemli ikinci ödül olarak görülen “Grand Prix” ile bu başarısını taçlandıran Minotaur, yönetmenin diğer birçok filminde de gördüğümüz erkeklik ve güç ilişkileri, sınıf ayrımı, ahlaki yozlaşma, yolsuzluk gibi birçok tema etrafında dolaşıyor.

80
YAZARIN PUANI

Zvyagintsev birçok röportajında Minotaur’un Claude Chabrol’un 1969 yapımı La Femme Infidèle (The Unfaithful Wife) filminin serbest bir uyarlaması olduğunu söylüyor. Hatta filmi yeniden çekme fikrinin 2017–2018 yıllarında ortaya çıktığını, Fransız sinemasından yeniden çevirmek isteyeceği filmleri araştırırken Chabrol’un filmini seçtiğini anlatıyor. Cineuropa röportajında The Unfaithful Wife’ın hikâyesinin onu çok etkilediğini söylüyor. Özellikle kocanın eşini gözlemlediği bölümler ve sevgilinin öldürüldüğü uzun sessiz sahne ilgisini çekmiş hatta başlangıçta doğrudan bir remake yapmayı düşünmüş, daha sonra hikâyeyi Rusya’ya taşıyarak genişletmiş.

Zvyagintsev iyi ki remake yapmaktan vazgeçip hikayeyi Rusya’ya uyarlamış. Minotaur’u doğrudan The Unfaithful Wife’ın bir remake‘i olarak yapsaydı bu kadar etki yaratabileceğini kesinlikle düşünmüyorum. Film gerek hikayesi gerekse atmosferi olsun Rusya’nın o soğuk coğrafyasıyla çok sağlam bir şekilde örtüşüyor. Tabi bunda yönetmenin tüm filmlerinde birlikte çalıştığı görüntü yönetmeni Mikhail Krichman‘ın etkisi çok büyük. O sert ve soğuk Rus coğrafyasını, gri tonların hakim olduğu kadrajlarla çok iyi aktarmış. Zira Rus olmayan biri tüm bunları kadar iyi yansıtamazdı.

Minotaur-Film-Incelemesi-Arakat-Mag-2026-Bir-Film-Andrey-Zvyagintsev-Dmitriy-Mazurov-Iris-Lebedeva-Varvara-Shmykova-Juris-Zagars

Labirent Daralırken

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği günlerde geçen Minotaur, küçük bir şehirde yaşayan başarılı iş insanı Gleb’in hayatına odaklanıyor. Devletin şirket çalışanlarını savaşa göndermesi yönündeki baskısıyla karşı karşıya kalan Gleb, aynı zamanda eşi Galina’nın sadakatsizliğini öğrenince kişisel ve profesyonel yaşamında derin bir kriz yaşamaya başlıyor. Savaşın yarattığı korku ve belirsizlik atmosferi içinde giderek yalnızlaşan Gleb, ailesi, vicdanı ve içinde bulunduğu sistem arasında sıkışırken, kendisini çıkışı olmayan bir ahlaki labirentin içinde buluyor. Bireysel çöküş ile toplumsal çözülme arasındaki bağı araştıran güçlü bir psikolojik ve politik drama olarak tanımlayabiliriz Minotaur’u. Yunan mitolojisinde labirentin merkezinde yaşayan yarı insan yarı boğa canavarın adı olan Minotaur, filmde toplumu kuşatan şiddet, savaş ve ahlaki çöküşün metaforuna dönüşüyor.

Aslında konunun işlenişi ve kurgusu bakımından yönetmenin diğer filmleriyle paralel bir bağ kurmak zor olmasa gerek. Zvyagintsev daha önceki filmleri The Return veya Leviathan’da yaptığı gibi Minotaur‘u da katman katman açıyor ve bir bulmaca gibi yavaş yavaş çözüyor. Sabredip hikayenin içine girmeyi başarabildiğinizde dünyasından çıkmanız da zorlaşıyor. Çünkü anlatı bizi öylesine içine alıp hapsediyor ki çıktıktan sonra da film aklınızın bir köşesinde kalmaya ve rahatsız etmeye devam ediyor. Zaten iyi bir filmin seyircisine karşı böyle bir etkisi olmalı: sihir gibi adeta. Jenerik aktıktan sonra bile dakikalarca boş boş duvara baktıracak kadar etkili. Filmin iki saatten uzun süresi hiçbir şekilde yormuyor, özellikle ortalarındaki kırılma noktası niteliğindeki sahneden sonra Minotaur yavaş yavaş çözülüp merak unsurunu zirveye çıkarıyor. Hatta son bir saatin nasıl geçtiğini anlamayacak, gerilimden tırnaklarınızı yiyeceksiniz.

Minotaur-Film-Incelemesi-Arakat-Mag-2026-Bir-Film-Andrey-Zvyagintsev-Dmitriy-Mazurov-Iris-Lebedeva-Varvara-Shmykova-Juris-Zagars

Erkek Bakışının Gölgesinde

Filmin Cannes’daki gösteriminden sonra birçok kişi tarafından kadın karakterin ele alış biçimi tartışılmıştı. Ama bu eleştiriler Minotaur‘un “kadın düşmanı” olmasından çok yönetmenin filmi erkek bakış açısıyla anlatıyor olmasından kaynaklanıyor. Bu noktada Zvyagintsev‘in hikâyeyi, bir erkek olarak daha hâkim olduğu erkek bakış açısı üzerinden, bu tercihin olumlu ve olumsuz yönlerini de gözeterek kurguladığını düşünüyorum. Ancak çoğu kişinin de belirttiği gibi, Iris Lebedeva‘nın canlandırdığı Galina’nın, katman katman açılmaya oldukça müsait bir karakter olmasına rağmen yeterince derinleştirilemediğini ve yönetmenin bu fırsatı, Gleb karakterine ayrılan gereksiz yere uzatılmış bazı sekanslarla heba ettiğini düşünüyorum.

Galina’nın görünmezliğinin bilinçli bir tercih olduğunu ve bunun kadınların patriyarkal düzende yaşadığı silinmişliği yansıttığını öne sürenler de olmuş. Filmdeki kadın-erkek ilişkilerinin yine de gerçekçi ve ilginç bir perspektiften anlatıldığını söylemek mümkün. İzlemesi zor ve can sıkıcı olsa da bize gösterilen ilişkilerin ve çatışmaların hepsi hala var, olmaya da devam ediyor ne yazık ki. Bu yönüyle Minotaur, dünyanın birçok yerinde hala devam eden ve kadına bir obje gibi davranan ataerkil düzeni sert bir şekilde seyircinin yüzüne çarpıyor.

Filmde kadın-erkek ilişkilerinin yanında torpil, çürümüşlük, iktidar meselesi ve savaş gibi günümüz dünyasından çok fazla güncel ve tanıdık alt konu birden işleniyor. Ve kırılma noktası dediğim sahneden sonra filmde yaşananlar, özellikle bizim coğrafyamız için çok tanıdık. Büyük sükse yaratan trafik kazalarından bir milletvekili tanıdığı sayesinde kolayca sıyrılanlar veya üstü kapanan faili meçhul cinayetleri düşünürsek filmle paralel bir ilişki kurmak kaçınılmaz oluyor. Minotaur son bir saatlik süresinde bunu sert, soğuk ama gerçekçi bir biçimde sunuyor bize. 

Minotaur, kusursuz olmayabilir; ancak savaşın, iktidarın ve ahlaki çürümenin birey üzerindeki etkilerini böylesine katmanlı ve rahatsız edici bir biçimde ele alan filmlerle de her zaman karşılaşmıyoruz. Zvyagintsev, bir kez daha kişisel bir trajediyi toplumsal bir aynaya dönüştürmeyi başarıyor. Yazıda da bahsettiğim gibi hikayenin işlenişi bakımından Zvyagintsev bazı açılardan eleştirilse de toplumların halının altına süpürülen ve konuşulmasından imtina ettiğimiz birçok sorununa ve derdine değinip bir sürü insanın kafasını açtığı için Zvyagintsev gibi yönetmenlerin hala sinema yapıyor olmasından mutluyum.


Hüseyin Çakır‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.

Daha fazlası için bizi Youtube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.

Bucking Fastard: Ötekileştirilen İkizlerin Kimlik Arayışı

Gentle Monster: Evinde Yaşayan Karanlık

HÜSEYİN ÇAKIR
Toronto’da Grafik Tasarım okuyor, sinema üzerine içerikler üretiyor, yazıyor, çiziyor.

    Forever Ago: Niyetlerimizin Dışındaki Yarınlar

    önceki yazı

    Pale Incense Steam Next Fest’te Oynanabilir Demosuyla Geliyor

    sonraki yazı

    Yorumlar

    Leave a reply

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Bunlar da ilginizi çekebilir