Yazar 
Güney Kore sinemasının kendine has yönetmenlerinden olan Na Hong-jin, on yıllık bir aranın ardından yeni filmi Hope ile karşımıza çıkıyor. Prömiyerini 79. Cannes Film Festivali’nde gerçekleştiren yapım, Güney Kore’nin Kuzey Kore sınırındaki Hope Harbour adındaki bir kasabada yaşanan gizemli olayları ele alıyor. Daha önce The Chaser (2008), The Yellow Sea (2010) ve The Wailing (2016) gibi eserleriyle tanıdığımız yönetmen, sinemasının karanlığını bu kez bilim kurguyla buluşturuyor. Filmin oyuncu kadrosunda ise Hwang Jung-min, Zo In-sung, Hoyeon, Michael Fassbender, Alicia Vikander ve Taylor Russell gibi isimler yer alıyor.
“İlk temas”, sinemanın bilinmeyene doğru araladığı sonsuz sayıdaki kapıdan yalnızca birisidir. Bu kapının ardında ne olduğunu bilmeden, dahasını ummadan içeri gireriz. Ona doğru ilerlerken binbir karamsar ihtimale kapılırız. Her birinin ipini boynumuza bağlar, peşimizde sürükleriz. Böylelikle bilmediğimiz bir yere, bilmediğimiz bir iletişime doğru büyüyen olasılıklarla çekilmiş oluruz. Dokunduğumuz kapıların ardında bir o kadar ihtimal daha bizi bekler. Zira, her biri ardında başka bir ihtimal daha bırakır.
Arkasını görmememiz için bir duvar inşa edilir. Ancak önünde ne göreceğimizi daima bizler belirleriz. Yani, göremediklerimizin yerine kendi görebileceğimiz ihtimallerimizi koyarız. Karanlığın içerisindeki yol, bu yeni ihtimallerin kendisi olur. Belki bu kapıların açık olmasının nedeni de budur. İzleyicinin adımları zamanla kaybolmayı bekler. Bu noktada yönetmen çıkar ortaya; izleyiciye yolu göstermekten ziyade onu kendi ihtimalleriyle baş başa bırakır.
Na Hong-jin, Hope’da bir an olsun kaybolmamıza izin vermez. İzleyicinin yolunu bulmasına fırsat tanımadan tanık olduğumuz unsurların kontrolünü sağlamaya çalışır. Yönetmenin açtığı bu kapının ardında ayak izleri silinmeyen bir “canavar” yatar. Odayı aydınlatan fikirlerin süresi yalnızca bir kibrit çöpü kadardır. Ne yazık ki, bu alanda kaybolmak için bize ait olan bir yol yoktur. Nitekim, kibriti üfleyen kişi aslında kibriti yakandır. Hong-jin’in yaktığı kibrit, boşluğu aydınlatmadığı gibi, karanlığın ne kadarını da göremediğimizi gösterir.
Nefes Nefese Kovalamaca
Güney Kore sinemasının en yüksek bütçeli filmi olarak pazarlanan Hope, yedinci sanatın külliyatında sayısız kez karşılaştığımız bir uzaylı istilası filmi. Yönetmenin önceki işlerinde olduğu gibi gerilim ve şiddet ekseninde ilerleyen anlatı, Hope Harbour kasabasının başına gelenleri ele alıyor. İlk perdesinde gizem, bilim kurgu ve gerilim üst perdeden hissedilirken, Hong-jin nabız yükselten bir aksiyonun peşine düşüyor.
Film, türsel melezliğinin yanı sıra, geniş ekran kullanımına rağmen klostrofobik bir atmosfer benimsiyor. İlk bir saat içerisinde neredeyse Hitchcock ile özdeşleşmiş nostaljik bir gerilim hissediyoruz. Kovalamaca, filmin 2 saat 40 dakikalık süresi boyunca neredeyse eksilmiyor. Antagonizma; telef olmuş hayvanların, cesetlerin ve bina enkazlarının arkasına saklanıyor. Yönetmen ise tüm yıkımın karşısında bilinmeyen, tahmin edilmeyen ve görülmeyen bir tehdidi izleyiciye kabul ettirmeye çalışıyor.
Bu doğrultuda tehdit unsuruna karşı duyduğumuz merak, filmin bir noktaya kadar taşıdığı en büyük silah oluyor. Ancak Hong-jin’in bilinmeyene yaklaşımı biraz farklı. Yönetmen, gizeme giden yolu büyüttüğü kadar, tehdit ile karşı karşıya gelmenin kaygı verici tansiyonuna da odaklanıyor. Özellikle ilk perdede görünmeyeninin tekinsizliği, onun bir sonraki aşamada karşımıza çıkma potansiyeli üzerinden kuruluyor. Görünmeyenin oluşturduğu tehdit, somut olmayan bir olasılığı zihnimizde canlı tutuyor.
Hope, olay örgüsünü genellikle farklı hikâyelere ayırıyor. Cesur polis amiri Bum-seok’un kasabada canavarla yaşadığı gerilim ve soruşturmalar ile ormanda konuşlanan bir diğer ekibin yolculuğu iki ayrı perspektifte işleniyor. Yönetmen, izleyiciye aksiyon özelinde iyi kurgulanmış sihirli anlar bırakıyor. Uzun kovalamaca sahneleri filmin temposunu oluştururken, Spielberg’in unutulmaz Duel’ini (1971) anımsatan keskinlikte kusursuz sekanslara tanıklık ediyoruz. Araba kovalamacaları, Spielberg’in tehdit ile avcı arasındaki mesafeyi gitgide azaltmasını anımsatıyor.
Hong-jin, bütünlüklü yönetmenliğiyle sahnelerin hakimiyetini ve sertliğini bize doğrudan hissettiriyor. Mizansenlerini ekrandaki nesnelerin ve heyecanlı çatışmaların gücünden devşiriyor. Aksiyonu ve gerilimi büyütürken yaptığı numaralar, Paul Thomas Anderson’un son filmi One Battle After Another’ın (2025) kovalamaca sahnelerini hatırlatıyor. Kamera zemine inerek asfalttaki şeritlere odaklanıyor. Michael Abels’in brass ağırlıklı orkestrasının besteleri, nostaljik bir kovalamaca atmosferi yaratıyor. Gerilim daima ivmenin kendisinden değil, mesafenin daralan sınırlarından güç alırken ansızın yaşanan sessizlikler de birer besteye dönüşüyor.
The Host Üzerinden Bir Okuma
Hong-jin’in gerilimi nereden kurduğuna yönelik yaklaşımına değinmekte biraz fayda var. Zira, bu tutum aslında filmin yönünü nereye çevirdiğinin de bir göstergesi. Bu çerçevede, Bong Joon-ho’nun unutulmaz filmi The Host (2006) üzerinden kurulan birtakım benzerlikler oldukça dikkat çekici. Zira Hope, ilk yarısında Joon-ho’nun yaklaşımıyla bir iz düşümü içerisinde. Hong-jin, uzun bir süre korkunun görünmezliği ve canavarın yokluğu üzerinden yaratılan kolektif kaygıdan besleniyor.
Yaşanan vahşet ise korku figürünü beyaz perdede değil, izleyicinin imgeleminde saklıyor. Sunulan sekanslar, bir bilinçaltı anlatısına uzanıyor. İçgüdüsel korkunun araladığı bu perde, yerini zamanla öteki olanı yok etme arzusuna bırakıyor. Ormandaki avcıların yaklaşımı, özellikle bu anlatının merkezinde kuruluyor. Henüz ilk dakikalarda telef olan hayvanlar için yapılan “kaplan saldırısı” düşüncesi de yine insanın bilindik olana sığınma refleksinin bir yansıması. Hope, geride kalan düşüncelerin korkusunun ötelendiği ve bilindik olan bir “canavara” sığınılan bir hikâye.
Hope’un temel uyuşmazlıklarından biri, evrensel bir hikâyeyi oldukça büyük fikirler üzerinden anlatmak isterken, bunu sıkıcı bir yüzeysellik içerisine hapsetmesi. Kasabanın uzaylılarla olan ilk temasını mizansenleri içerisinde eritmeyi başaramayan bir izolasyon söz konusu. Ele alınan konunun kapsayıcılığının temsili de bir o kadar uyumsuz. Bu durum, bir noktaya kadar yalnızlığın çaresizlikle iç içe olduğunun, insanlığın evrende kendisiyle baş başa kaldığının vurgusu için. Temel sorun ise konunun derinliğinin bireysellik ve bencillik üzerinden tekdüze bir metinle ele alınması. Vadedilen sosyolojik derinlik, ne karakterler özelinde ne de meselenin içselleşeceği denklemde kurulabiliyor. Asıl canavarın kim olduğu sorusunun tekdüzeliği ve eskiliği ise yönetmenlik melekeleriyle uyuşmadığı gibi, genel teknik unsurlardaki başarıyı da aşağı çekiyor.
Politik açıdan The Host’un anti-Amerikanizm ve biyolojik terör perspektifindeki güçlü referansları, Hope’da canavarlar ile insanlar arasındaki bir ötekileştirme mücadelesini kapsıyor. Doğrudan bir azınlık alegorisi olarak resmedilen bu anlatı, “canavar” olarak görülen uzaylıların aslında masum ve acı çeken varlıklar olduğunu ifade ediyor. Yaşanan talihsiz kazanın ardından uzaylı çift Ma’veyyo ve J’aur’un ormanda kaybolan bebeklerini arıyorlar. Bebeklerinin evrendeki önemi açısından da çaresizce hareket ediyorlar. Çözüm aşamasında öğrenilen bu bilgiler, gizemin karşılığının aynı yaratıcılıkta bir fikirle desteklenemediğini gösteriyor.
Hong-jin’in gerilim aktarımındaki yaratıcı fikirleri alt metinlerin etkisini azaltırken, anlatının neredeyse klişe bir Avatar hikâyesine dönüşmesi ise bir diğer potansiyel kaybına zemin hazırlıyor. Anlatı, metinsel derinliğe hizmet etmeden klasik bir canavar anlatısına yöneldikçe sahnelerin etkileyiciliği de aynı oranda düşmeye ve tekrara binmeye başlıyor. Aslında Hope, çıkış fikri açısından derinliksiz bir yapım değil. Filmin Kuzey Kore sınırında konumlanması, izole kalmış bir kasabada yaşanması ve alt tür/üst tür özelinde bir ötekileştirme kavramının öne çıkarılması kayda değer kontrastlar yaratıyor. Ancak tüm bu alegoriler metin tarafından yeterince desteklenmiyor. Paralel kurgu da istenilen ritmi sağlayamıyor. Bu nedenle film, ne bütünlüklü ne de evrensel bir dile sahip olabiliyor.
Kısacası Hope, tam anlamıyla büyük bir kovalamaca; metnin yönetmenliğin peşinden geldiği, nefesi yetmediğinde ise yönetmenliğin heba olduğu bir düşüş. En tepeden hızla aşağı doğru yuvarlanan ve bir türlü rayına oturmayan kırık bir roller coaster.
Ahmet Duvan‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.
Daha fazlası için bizi Youtube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.
Yorumlar