Yazar 
Kirill Sokolov’un yönetmen koltuğunda oturduğu ve başrolünde Zazie Beetz’in devleştiği They Will Kill You, türler arası geçişkenliği ve hiper-şiddet içeren görselliğiyle son dönemin en dikkat çekici aksiyon-korku denemelerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Film, vizyona girdiği dönemde benzer temalı Ready or Not 2: Here I Come ile kıyaslanma talihsizliği yaşasa da, yönetmen Sokolov kendine has stilize anlatımı ve “nasıl olduğu, ne olduğundan daha önemlidir” felsefesiyle bu benzerliği bir avantaja dönüştürmek istiyor. New York’un kalbinde, elit bir apartman dairesinde geçen bu kanlı hayatta kalma mücadelesi, izleyiciyi hem güldüren hem de dehşete düşüren tam bir slapstick şiddet fırtınası.
Tanıdık Hikaye, Stilistik Farklılıklar
They Will Kill You, ilk bakışta “zenginlerin fakirleri kurban etmesi” temalı klasik korku kalıplarını takip ediyor gibi görünse de, yönetmen Kirill Sokolov bu tanıdık temayı türün ustalarına saygı duruşunda bulunan bir görsel şölenle harmanlamış. Film, Quentin Tarantino’nun diyalog bazlı gerilimi ile Sam Raimi’nin slapstick tarzının kesişim noktasında. Ancak Sokolov, bu iki dev ismin form kontrolüne tam olarak sahip olmasa da, her sahnede izleyiciyi şaşırtacak “havalı” bir detay bulma tutkusuyla filmi dinamik tutuyor. Hikaye, geçmişin hayaletleriyle boğuşan Asia Reaves’in (Zazie Beetz), kız kardeşi Maria’yı kurtarmak için The Virgil adlı lüks binaya sızmasıyla başlıyor.
Filmin en büyük risklerinden biri, sadece bir hafta önce vizyona giren ve neredeyse aynı konuyu işleyen Ready or Not 2: Here I Come ile olan kaçınılmaz benzerliğiydi. Sokolov ise bu durumu filmin cazibesinin bir parçası haline getiriyor. Film, izleyicinin bu kurulumu daha önce gördüğünü biliyor ve kartlarını açık oynuyor; odak noktasını olay örgüsünün merakından ziyade, aksiyonun koreografisine ve görsel sunumun yaratıcılığına kaydırıyor. Bu yaklaşım, filmi bir taklit olmaktan çıkarıp, türün meraklıları için sürprizli bir janra eğlencesi haline getiriyor.
Anlatı yapısı, adeta bir video oyununu andıran katmanlı bir ilerleyişe sahip. Asia’nın binanın en üst katına ulaşma çabası, The Raid veya Dredd gibi modern aksiyon klasiklerini anımsatırken, her katın Dante’nin İlahi Komedya‘sındaki cehennem katmanlarını temsil etmesi gibi derinlikli ancak tam işlenmemiş alt metinler barındırıyor. Ne yazık ki, stilistik tercihler bazen o kadar ağır basıyor ki, hikayenin duygusal tarafı bu görsel cümbüşün altında ezilebiliyor. Özellikle destekleyici karakterlerin yüzeysel kalması ve bazı sahnelerin gereğinden fazla uzatılması, filmin temposuna zarar veren en büyük etmenler.
Buna rağmen, Isaac Bauman’ın sinematografisi ve Luke Doolan’ın kurgusu, filmi sıradan bir korku filminden ayırarak yüksek enerjili bir deneyime dönüştürüyor. Hızlı odak değişimleri, bölünmüş ekran kullanımları ve Japon chambara tarzı abartılı kan efektleri, yönetmenin uluslararası janr sinemasına olan hayranlığını kanıtlıyor. Film, her ne kadar “içi boş” olarak nitelendirilebilecek bir içerik sunsa da, bu boşluğun sunumu o kadar iştah açıcı ki, izleyiciler olarak kendimizi bu stilize şiddet sarmalına bırakmaktan geri duramıyoruz.
Geleneksel “Final Girl” Kalıbının Yıkılışı
Zazie Beetz, Asia Reaves rolüyle filmi tek başına sırtlayan, gerçek bir film yıldızı karizması sergiliyor. Geleneksel korku filmlerindeki “final girl” (hayatta kalan son kız) klişesini yerle bir eden Beetz, kurban olmaktan ziyade bir “intikamcı” olarak karşımıza çıkıyor. On yıl hapis yattıktan sonra çıkan ve bu süreçte çoklu rakiplerle dövüşme sanatında ustalaşan Asia, bir aksiyon kahramanı enerjisiyle donatılmış durumda. Beetz’in çabasız görünen havalı tavrı ve fiziksel becerisi, filmin en zayıf anlarında bile izleyiciyi ekrana kilitlemeyi başarıyor.
Karakterin motivasyonu, sadece dövüş yeteneklerinden değil, aynı zamanda küçük kız kardeşi Maria’yı istismarcı babalarının elinde bırakmış olmanın verdiği suçluluk duygusundan besleniyor. Bu duygusal zemin, Asia’nın binadaki tarikat üyelerine karşı uyguladığı vahşi şiddeti izleyici nezdinde meşrulaştırıyor. Özellikle bir sahnede, Asia’nın sadece tişört ve iç çamaşırıyla bir oda dolusu maskeli elit tabakayı katana ile paramparça etmesi, son yılların en ikonik ve istismar sineması tadındaki sahnelerinden biri. Beetz, bu absürt şiddeti hem ciddiyetle hem de mizahi bir tonla harmanlayabildiği için, karakteri de son derece ilgi çekici.
Filmin en güçlü yönlerinden biri, Beetz’in fiziksel ve duygusal anlatımı arasındaki dengeyi kurabilmesi. Diyalogların zayıfladığı veya senaryonun tıkandığı noktalarda, Beetz’in bir bakışı veya dövüş esnasındaki bir jesti hikayeyi ileri taşımaya yetiyor. Onun bu performansı, karakterini bir korku objesi olmaktan çıkarıp, adeta Django Unchained’deki Django gibi, türün kurallarını kendi lehine çeviren yenilmez bir güce dönüştürüyor. Bu durum, filmi hayatta kalma hikayesi olmaktan çıkarıp bir güç gösterisine dönüştürüyor.
Ancak bu güçlü başrol performansına rağmen, senaryonun Beetz’e karakter gelişimi için yeterli alan tanımadığı da bir gerçek. Aksiyon sahnelerinin yoğunluğu, Asia’nın iç dünyasını keşfetmemize engel oluyor. Yine de Beetz, elindeki kısıtlı malzemeyle harikalar yaratıyor ve Deadpool 2’den bu yana hak ettiği başrol aksiyon yıldızı statüsünü bu filmle perçinliyor. Onun varlığı, filmin “monotonlaşma” riskine düştüğü her anda sahip olduğu en büyük savunma hattı.
Yan Karakterler ve Tarikat Dünyasının Hicvi
They Will Kill You, her anlamda sınıf çatışması ve “beyaz ayrıcalığı” üzerine kurulu absürt bir hiciv denemesi. The Virgil binasının sakinleri, servetlerini ve statülerini korumak için karanlık güçlere kurban sunan yozlaşmış elitlerden oluşuyor. Tom Felton ve Heather Graham gibi isimlerin canlandırdığı bu karakterler; “sarışın küstahlığı” ile donatılmış, maskeli ve ürkütücü figürler olarak sunuluyor. Özellikle Heather Graham’ın performansı, filme tuhaf bir neşe katarken, tarikat üyelerinin kurbanlarını toplama biçimleri hem korkutucu hem de gülünç bir tezatlık oluşturuyor.
Patricia Arquette’in canlandırdığı bina yöneticisi Lilith Woodhouse karakteri ise filmin en tartışmalı unsurlarından biri. Arquette’in film boyunca sürekli değişen ve pek de ikna edici olmayan İrlanda aksanı, yönetmenin – karakterin sahteliğini vurgulamak için – bilinçli bir tercihi gibi görünse de, izleyici için dikkat dağıtıcı bir unsura dönüşebiliyor. Öte yandan, Paterson Joseph’in canlandırdığı “sempatik tarikatçı” rolü, siyah hizmetliler ile beyaz ev sahipleri arasındaki ırksal gerilime dair cılız da olsa bir yorum getiriyor. Filmin problemi ise bu toplumsal eleştirileri derinleştirmek yerine görsel birer dekor olarak kullanması.
They Will Kill You’nun mizah anlayışı, tarikatın ritüellerindeki absürtlükten ve zenginlerin kopuk dünyasından besleniyor. Örneğin, kurban etmeye çalıştıkları Asia’nın aslında bir “ölüm makinesi” çıkmasıyla yaşadıkları şaşkınlık, türün klasik rollerini ters yüz ediyor. Ancak bu yan karakterlerin çoğu, Asia’nın karşısında duran “canavar ordusu” olmanın ötesine geçemiyor. Bu durum, filmin bir noktadan sonra video oyunu mantığıyla işlemesine neden olurken; binadaki her kat bir düşman grubu, her düşman grubu ise sadece daha yaratıcı bir ölüm biçimi bekleyen figüranlar topluluğu haline geliyor.
Buna rağmen, yönetmen Sokolov’un tarikat dünyasını inşa ederken kullandığı görsel sembolizm ve mekân tasarımı takdire şayan. Bina içindeki gotik mimari, teknolojik izolasyon (telefonların müsadere edilmesi) ve klostrofobik koridorlar, izleyicide “kaçışın imkansızlığı” hissini başarıyla uyandırıyor. Tarikatın motivasyonları her ne kadar yüzeysel kalsa da, bu elit grubun kendi aralarındaki ritüelleri ve sıradanlaşmış şiddet eğilimleri, modern toplumun yozlaşmışlığına dair eğlenceli, karikatürize bir ayna görevinde.
Senaryonun Defolarını Kapatmaya Çalışan Şiddetin Estetiği
Film, görsel olarak adeta bir şiddet balesi kıvamında. Sokolov’un animasyon ritmindeki kurgusu ve aksiyon sahnelerindeki yaratıcılığı, They Will Kill You’yu türdeşlerinden bir adım öne çıkarıyor. Özellikle vücut parçalarının koptuğu, gözlerin yerinden çıktığı ve kanın oluk oluk aktığı sahnelerde Sam Raimi’nin etkisini hissetmemek imkansız. “Gezgin göz” sahnesi gibi absürt body horror anları ise filmin ciddiyetten uzak, eğlence odaklı ruhunu pekiştiriyor. Bu noktada teknik ekip; her dövüş sahnesini farklı silahlar, mekan yerleşimleri ve ışıklandırmalarla özgün kılmaya çalışmış.
Müzik kullanımı da filmin stilistik başarısında büyük rol oynuyor. Ryan Gosling’in müzik projesi Dead Man’s Bones’dan Lose Your Soul şarkısı gibi ürkütücü bağımsız parçaların yer aldığı soundtrack, sahnelerin atmosferini anında değiştiriyor. Ancak bu müzik ve kamera tercihlerinin bazı anlarda gereksiz derecede estetiğe zorlama çabası olduğu söylenebilir. Çünkü neredeyse her sahnenin mutlaka bir “havalı” an barındırma çabası, filmin sonlarına doğru izleyicide bir miktar duyusal yorgunluk yaratabiliyor. Stil, içeriğin önüne o kadar çok geçiyor ki, bir noktadan sonra sahneler kendi kendini tekrar ediyormuş hissi verebiliyor.
Aksiyonun mekânsal kullanımı, filmin bir diğer teknik başarısı. Bir binanın içinde tıkılı kalmış olmanın getirdiği klostrofobiyi, geniş açılar ve akıcı kamera hareketleriyle kıran Sokolov, dövüşlerin net bir şekilde takip edilmesini sağlıyor. Hollywood’un son yıllarda düştüğü hızlı kesim ve sallantılı kamera hatasına düşmemesi, filmin koreografisini gerçekten takdir etmemize olanak tanıyor. Böylece her darbe, parçalanma ve patlama izleyiciye direkt olarak geçiyor.
Toparlayacak olursak They Will Kill You, devrim yaratacak bir hikaye sunmasa da, – aşırıya kaçtığı anlara rağmen – tekniğiyle ve başrol oyuncusunun star ışığıyla parlayan bir yapım. Subjektif bir bakışla “içi boş ama çok eğlenceli” olarak tanımlanabilecek bu film, türün meraklıları için adeta bir oyun parkı niteliğinde. Ayrıca Sokolov, bu ilk İngilizce denemesiyle aksiyon sinemasında gelecekte daha büyük işler yapabileceğinin sinyalini veriyor. Eğer kanlı, stilize ve mantık aramadan izlenecek bir gece yarısı filmi arıyorsanız, The Virgil’in kapılarını aralamaya ve katlarını tırmanmaya davetlisiniz.
Ferit Doğan‘ın diğer yazılarına ulaşmak için buraya tıklayınız.
Daha fazlası için bizi Youtube, X ve Instagram aracılığıyla takip edebilirsiniz.
Yorumlar